De Drentse cultuur ruikt naar kuilgras

Balen kuilgras
Mij werd gevraagd tijdens een bijeenkomst in De Nieuwe Kolk in Assen een kritische beschouwing te geven over de stand van zaken van de Drentse kunst en cultuur op dit moment. Mij werd gevraagd de Drentse cultuursector een spiegel voor te houden.

Ik hapte gretig toe.

Maar toen ik bedacht wat dat in de praktijk kon betekenen, kreeg ik spijt. Mensen een spiegel voorhouden, is makkelijker gezegd dan gedaan. Voor je het weet krijg je lamme armen. Voor je het weet, zien mensen in jouw spiegel zaken die ze niet willen zien. Rimpels. Vetkwabben. Onderkinnen. Onwillig haar. Een troebele blik.

Daarna begon het verzoek een kritische beschouwing te geven mij dwars te zitten. Wat voor kritiek zou dat moeten zijn? Is het toegestaan op de man of de vrouw te spelen? Of is algemene kritiek beter, zodat je kunt denken ‘het is ergens wel waar, maar het geldt niet voor mij.’

Lees hier verder.


Het voetbalstadion als de nieuwe fuik van Emmen. De grootste vis zwemt al

F.C. Emmen Droom of Doemscenario
In Dagblad van het Noorden afgelopen zaterdag een interessant stuk over een mogelijk nieuw stadion voor FC Emmen. Om duidelijk te krijgen of dat stadion er werkelijk komt, sprak verslaggever Pim Siegers afgelopen periode met ‘hoofdrolspelers in het stadiondossier’.

Hét antwoord bevat het stuk niet. Alles is immers nog in onderzoek. Maar tussen de regels werd het toch gegeven. In ieder geval aan mij.

Het nieuwe stadion is een wens van een betaald voetbalorganisatie die daar zelf geen geld voor heeft. Het geld dat ze wel hebben, geeft de club liever uit aan spelers.

Waar moet het benodigde geld voor het stadion dan vandaan komen? Van commerciële en vooral publieke partijen. Die zouden niet alleen in een nieuw stadion moeten investeren, maar ook in een sportschool, een met gemeentelijk geld te financieren nieuw onderkomen voor een scholengemeenschap met een sportprofiel en een (top)sporthal waar die scholengemeenschap voorstander van is. In totaal gaat het om zo’n 150 miljoen euro. Dat is inclusief 50 of 60 miljoen euro voor het stadion.

Het doet denken aan het vaak vertelde verhaal van de kip en het ei. Waarbij de kip in dit geval voor de breedtesport staat en het ei voor de topsport. Of andersom. Wie bepaalt in Emmen wat belangrijk is en waar het gemeenschapsgeld aan dient te worden uitgegeven, aan het brood of aan de spelen?    

Dan schrijft Siegers: ‘Gemeente en provincie hopen op een helpende hand van het regionale bedrijfsleven. De kans daarop is volgens onderzoek reëel. In Zuidoost-Drenthe is er weinig concurrerend sportief- of cultureel volksvermaak, en dus liggen centen van burgers en bedrijfsleven voor het grijpen.’

Het woord onderzoek verwijst hier naar werk van adviesbureau Hypercube in opdracht van de gemeente Emmen, dat al een financieel belang heeft in het huidige voetbalstadion en de club. Hypercube zegt dat het geld beschikbaar is, het moet nog alleen bijeen geraapt worden.

Opvallend is dat het werkwoord ‘hopen’ door Siegers wordt verbonden aan de gemeente en provincie.

Nu lijkt het er inderdaad op dat sommige mensen van zowel gemeente als provincie heel graag iets gebouwd zien aan de Meerdijk. Niets voor niet hebben ze samen een stichting Sport en Bewegingscampus in het leven groepen. Rien Kort van RTV Drenthe sprak daarover vorig jaar met wethouder Pascal Schrik van de gemeente Emmen.

Schrik had het toen over een win-win-situatie waarbij niet alleen een sporthal kon worden verwezenlijk, maar meteen ook de droom van FC Emmen:  ‘Als FC Emmen blijft aangewezen op het oude stadion, dan wordt de toekomstvisie voor wat betreft de eredivisie broos. Een nieuw complex is voor hen een must. Het stelt de FC in staat om een betere exploitatie te draaien.’

Is het een taak van de overheid om de FC 'een betere exploitatie' te laten draaien? Zo ja en zo nee, moet daar geen debat over worden gevoerd? Zie dit stuk als bijdrage aan dat debat.

Als vanzelf gaan ondertussen de gedachten terug naar de tijd dat de dierentuin aan de Hoofdstraat in Emmen op omvallen stond, theater De Muzeval aan de Boermarkeweg grondig verbouwd moest worden en het centrum van Emmen aan een opknapbeurt toe was. Ook toen werd een oplossing voor de problemen gevonden door ze op een hoop te gooien.

Ook voor Wildlands Adventure Zoo en het Atlas Theater was eerst geen geld, het park aan de Hoofdstraat was technisch failliet. Ook toen kon je daar volgens ingehuurde onderzoekers heel anders naar kijken.

Het benodigde geld werd gevonden met hulp van toenmalig burgemeester Cees Bijl, tegenwoordig voorzitter van de Raad van Commissarissen bij FC Emmen. Onder leiding van Bijl werd de grond van de oude dierentuin aan de gemeente verkocht, kwamen er subsidies uit Den Haag en Assen en financiering van commerciële partijen.

De gevolgen zijn bekend: Wildlands kon worden gebouwd, inclusief theater, op grond van de publieke Waterleiding Maatschappij Drenthe (WMD). Toen de belangstelling van het publiek tegenviel stapten de commerciële partijen weer uit. Uiteindelijk ging Wildlands alsnog failliet, al heette het anders en werden park en theater gered door de gemeente Emmen. Niets doen zou kapitaalvernietiging zijn. Dat argument zal vaker vallen, wat ik u brom.

Over wat de gevolgen van de redding zijn voor de financiële huishouding van de gemeente Emmen, daar hoor je niemand over. Zelfs Jisse Otter, ooit groot tegenstander van Wildland en Atlas, thans gedeputeerde voor stikstof en cultuur in Assen, hield zich stil toen hij in Emmen namens Wakker Emmen wethouder voor financiën was. 

En nu staat de fuik opnieuw open. De grootste vis, het college van Emmen, zwemt er al in. Nog voor een besluit is genomen.


Een plan voor een serieus poppodium in Drenthe, alweer

Poppodium Hoogeveen
Spannend nieuws uit Hoogeveen. Spannend in die zin dat de burgemeester en zijn wethouders daar van plan zijn geld uit te trekken voor Het Podium.

Volgens Harald Buit van Dagblad van het het Noorden gaat het om ruim een miljoen euro om ervoor te zorgen dat in de toekomst 400 bezoekers terecht kunnen in ‘hét poppodium van Drenthe’. Zie deze link.

Hieronder  enkele citaten uit een persbericht verstuurd door Het Podium zelf:

“De gemeente lost met deze investering huisvestingsproblemen op en zorgt ervoor dat het voldoet aan de eisen van een professioneel poppodium. Het Podium is daarmee toekomstbestendig. Het Podium ziet deze investering als een belangrijke stap om de betekenis van het poppodium voor de lokale én regionale culturele infrastructuur te behouden en te vergroten.”

In het persbericht komt ook wethouder Mark Tuit aan het woord:

“Door nú te investeren in ons Podium met een zaal voor een kleine 400 bezoekers worden we hét poppodium tussen Zwolle en Groningen. Hierdoor krijgen we de mogelijkheid om het culturele aanbod naar een hoger niveau te tillen en een belangrijke regionale rol te vervullen. En het geeft ons de kans om een ruimer aanbod aan activiteiten te presenteren voor onder andere kinderen en jongeren.”

Het is niet makkelijk om in Drenthe een poppodium van de grond te krijgen en in de benen te houden. In Borger is het geprobeerd met steun van de provincie, maar niet helemaal gelukt, al wordt het nog niet opgegeven. Zie ook dit bericht. In Meppel leidt de Muziekcoöperatie een zwervend bestaan, zie dit bericht, al sluimerde daar ook een tijdje een plan om in de verbouwde schouwburg Ogterop een podium voor popconcerten mogelijk te maken. Zie dit bericht.

En dan is er nog Emmen waar sinds de teloorgang van Apollo, zie dit bericht, al veel over een poppodium is gesproken, en zelfs flink geld is geïnvesteerd in het Atlastheater, zie dit bericht, maar verder alles zoals gewoonlijk blijft zoals het was. 


Naar Heitor Villa-Lobos en het Hermitage Kwartert luisteren in concertboerderij D'Rentmeester te Valthermond

Bladmuziekpedaal Matthijs Broersma
Dankzij de programmeurs van het Aurora Festival, het kamermuziekfestival dat deze zomer in Drenthe, Friesland en Groningen wordt gehouden, heb ik kennis kunnen maken met het werk van de Braziliaanse componist Heitor Villa-Lobos (1887 – 1959). Ik hoefde er slechts de woning voor uit, het pad af, linksaf einde van de weg links, einde van de weg rechts, rechtdoor, rechtsaf en halverwege het Zuiderdiep in Valthermond ineens weer rechts.

Eenmaal gearriveerd in concertboerderij D’Rentmeester moest ik tijdens het concert lange tijd erg wennen aan de muzikale opvattingen van Villa-Lobos, een man waarvan ook ik nog nooit had gehoord. Zowel zijn Pianotrio nummer 3 als zijn Floral Suite kwamen mij nogal onrustig en zelfs driest over.

Slechts een aantal van de via internet beloofde stijlelementen uit het 'impressionisme, expressionisme, barok en classicisme' herkende ik. Dat was niet moeilijk – vrijwel iedere klassieke componist van zijn generatie heeft wel iets met ‘impressionisme, expressionisme, barok en classicisme’. De Braziliaanse volksmuziek herkende ik daarentegen niet, omdat ik geen Braziliaanse volksmuziek ken, behalve dan de Bossa Nova, maar die moest volgens mij tijdens het sterfbed van Villa Lobos nog op gang komen.

Al luisterend dwaalden mijn gedachten weer eens af. Met name het gebruik van voetpedalen om bladzijden van de partituur op een tablet om te slaan, begon mij te fascineren. Cellist Matthijs Broersma had zo’n pedaaltje, hij kon ermee vooruit en achteruit. Violiste Veselina Manikova had er geen, zij deed het met de hand. Pianiste Ilona Timchenko had daarentegen een jonge vrouw meegenomen om de bladzijden om te slaan. Ieder zijn voorkeur.

De aanwezigheid van een bladomsladame was wel zo handig, want volgens mij kwam Timchenko al spelend handen en voeten tekort. Aan een draadloos via bluetooth verbonden omslagsysteem zou zij niets hebben, meende ik. De dame bleek zeer bedreven in haar werk, vooral in het vooraf gladstrijken van haar rok alvorens zij weer plaatsnam op het krukje of stoeltje naast de pianist. Gek genoeg werd haar naam niet op het programmablad vermeld en mocht zij na afloop geen applaus in ontvangst nemen.

Hermitage Kwartet Valthermond

Na de pauze speelde het Hermitage Kwartet het Strijkkwartet nummer 17 van Villa-Lobo. De musici, twee violisten, een altviolist en een cellist, deden dat met weer heel andere pedalen, er is vermoedelijk ook hier sprake van een regenwoud aan mogelijkheden en dus keuzestress. Voor zover ik het kan inschatten, speelden ze zeer goed. Ik kwam althans op basis van dit concert tot de conclusie dat ik bij deze Braziliaanse componist het liefst naar zijn werk voor strijkers luister.

Weer wat geleerd. Tot het tegendeel wordt bewezen.

Het Aurora Festival heette jarenlang Peter de Grote Festival. Na de Russische inval in Oekraïne werd om politieke reden voor een naamsverandering gekozen. Nu komt het mij voor dat het Hermitage Kwartet onder de huidige omstandigheden iets vergelijkbaars had kunnen doen. En daarbij: als een kamermuziekfestival neerstrijkt in een concertboerderij, is het dan niet beter om te spreken van boerderijmuziek? Ik applaudisseerde er niets minder om.


Kandidaten zoeken voor de Architectuurprijs Drenthe editie 2023

Knarrenhof Emmen Hesco Bouw
Het mag weer en het kan weer: kandidaten voordragen voor de Drentse Architectuur Prijs. Citaat uit een persbericht:

“Een vierkoppige vakjury* zit en staat klaar om de inzendingen grondig te inspecteren en aan een (relatieve) beoordeling te onderwerpen. (…) We hopen weer op heel veel, heel mooie inzendingen! Net als in de vorige edities.”

Welbeschouwd zijn er twee prijzen, een vakjuryprijs en publieksprijs. Beide winnaars worden 15 september bekendgemaakt tijdens het congres ‘Drenthe: meer dan mooi!’ in De Nieuwe Kolk in Assen. Zie voor meer informatie deze link

De vorige winnaars zijn Station Assen van Powerhouse Company & De Zwarte Hond en Stadsboerderij ’t NijeHoff in Emmen van Hendrik Klinkhamer.

*= wie dat zijn vermeldt de website van de organisator (nog) niet. Op de foto: het in mei 2023 opgeleverde Knarrenhof in Emmen, een zeldzaam knap gemiste kans om Drenthe meer dan mooi te maken.


Leve Drenthe, met dank aan Museum aan de A in Groningen roken we er nog een

Tabakspijp Leve Drenthe
Het Drents Museum heeft dinsdag een collectie ontvangen die vertelt over het maritieme verleden van een van de droogste provincies van Nederland. Het betreft objecten afkomstig uit het Museum aan de A in Groningen. Ze gaan daar verbouwen en om zich daarna (nog) meer op de Groninger geschiedenis te richten.

Citaat uit het persbericht:

"Conservator geschiedenis Jan van Zijverden van het Drents Museum is zeer verguld met de schenking. ‘Deze indrukwekkende schenking betekent dat de Drentse maritieme geschiedenis opeens rijkelijk vertegenwoordigd is in onze collectie. Met objecten als een snikhoorn, een voorplechtversiering, een jaaglijn en modellen van een Hoogeveense praam, een barge en een kustvaarder kunnen we het scheepvaartverleden van Drenthe nu in de volle breedte vertellen. Wat de Onkruid verbrandende boer van Van Gogh voor onze kunstcollectie is, is deze schenking voor onze geschiedenisverzameling.’ "

Van Zijverden zal weten waar hij het over heeft, maar dat is nogal een uitspraak.

Uithangbord Tabakswinkel MeppelEnigszins verstopt in het persbericht over de schenking zit het ‘nieuws’ dat het Drents Museum dezelfde dag ook een reeks objecten heeft ontvangen afkomstig uit het voormalige Niemeyer Tabaksmuseum in Groningen. Dat museum is in 2011 gesloten. Na veiling van stukken bij Christie’s in Amsterdam kreeg de voorloper van Museum aan de A het beheer over wat ik gemakshalve de resten wil noemen.

Zoals een uithangbord van plaatijzer uit 1850 afkomstig van een winkel in Meppel met opschrift 'Tabak en sigaren' waarop een man tegen een tabaksvat leunt. Maar ook een porseleinen pijpenkop met opschrift ‘Hulde aan de landbouw. Henderikkus Harsevoort, arbeider te Assen 1883' en, mijn favoriet, een Hollands hangpijpje met porseleinen kop met opschrift ‘Leve Drenthe’.


Vermist: Hunebed Highway-logobord bij Gasselte

Hunebed Highway Gasselte
Hunebed Highway Gieten
Helemaal zeker weten doe ik het niet, ik weet niets zeker, en er kan ook iets vergeten zijn, in Drenthe is veel mogelijk. Toch lijkt het dat alweer een Hunebed Highway-logobord is gestolen. Ik mis er althans een. Die bij Borger en Gieten (foto 2) zijn er nog, maar die bij Gasselte (foto 1) ontbreekt. En dat een maand na dit bericht.


‘Cultuur en natuur hoeven in Drenthe niet ten koste te gaan van elkaar’*

Jisse_otter Cultuurgedeputerde Drenthe
In Assen is donderdag het coalitieakkoord van het nieuwe college voor de provincie Drenthe gepresenteerd. Titel: Samen bouwen we Drenthe! Deelnemende partijen in volgorde van omvang: Boer Burger Beweging, VVD, PvdA en CDA.

Wat het onderdeel cultuur betreft, zit de grootste verrassing in de nieuwe gedeputeerde. Dat is Jisse Otter, tot voor kort wethouder financiën, wonen, handhaving en organisatie voor Wakker Emmen en straks de man die gaat over landbouw, stikstof en cultuur voor heel Drenthe.

Of dat goed is of slecht valt nu niet te zeggen. In het traditioneel weinig bruisende Emmen was het de afgelopen jaren onder zijn leiding geen feest rondom een vetpot, maar ook put met chaos. Het hangt allemaal af van wat Otter aan invulling geeft aan ‘de hoofdlijnen’. Die zijn op papier als volgt:

“Cultuur verbindt ons met anderen, trekt bezoekers, inwoners en bedrijven. Het brengt levendigheid en maakt ons bewust van onze eigen identiteit en verscheidenheid. Voor de Drentse economie brengt het impulsen. Onze ambitie is een laagdrempelig cultuuraanbod voor een breed publiek. Interessant voor zowel aanstormend talent als ervaren cultuurmakers, jong en oud, professionals en amateurs. Iedereen die dat wil kan actief of passief meedoen.

Uniek is in Drenthe de verbinding tussen cultuur en natuur. Ons landschap met bossen, heide en hunebedden, bijzondere gebouwen en boerderijen zitten vol verhalen en geschiedenis. Het maakt evenementen op Drentse locaties extra bijzonder. We realiseren ons dat we hierin belangen moeten afwegen, maar vinden het belangrijk dat dit mogelijk blijft. Cultuur en natuur hoeven niet ten koste te gaan van elkaar; ze kunnen elkaar versterken.

De provincie is op dit moment de grootste drager van cultuur in Drenthe. Wij blijven daarin investeren, waarbij we streven naar een evenredige bijdrage van het Rijk.

Accenten

  • We stellen een nieuwe Cultuurnota op, beginnend met een startnotitie en in samenwerking met Provinciale Staten en onze partners. De uitkomsten van de Cultuurmonitor en een evaluatie van de resultaten en bevindingen van de huidige Cultuurnota worden daarin meegewogen.
  • We ondersteunen onze musea van provinciaal belang. We zien graag nieuwe ontwikkelingen, maar niet alles kan binnen het beperkte cultuurbudget voor Drenthe.
  • Jeugd is een belangrijke doelgroep met poppodia, evenementen en festivals.
  • We komen onze verantwoordelijkheden na voor de Koloniën van Weldadigheid - UNESCO Werelderfgoed.
  • We borgen en stimuleren het Drents met het Huus van de Taol als provinciaal steunpunt voor de streektaal.
  • Stichting Kunst & Cultuur (K&C) en Biblionet Drenthe moeten als provinciale ondersteuningsinstellingen naar behoren kunnen functioneren.
  • We koesteren Drentse gebruiken en tradities als het paasvuur en carbidschieten, passend bij de huidige tijdsgeest.”

Heel uitbundig is allemaal niet. Frasen als ‘niet alles kan binnen het beperkte cultuurbudget voor Drenthe’ en ‘naar behoren kunnen functioneren’ lezen als zuinigjes. Wat opvalt in het akkoord is het ontbreken van een financiële paragraaf. In Groningen, om maar een provincie te noemen, hebben ze die wel, al kan ik (ook) daar nog niet veel wijs uit.

*= De kop boven dit stukje verwijst naar de problemen die Het Pauperparadijs, FestivalderAa, de traditie van de paasbulten en het carbidschieten de afgelopen jaren hebben ondervonden. Maar het kan ook gelezen worden als mogelijk goed nieuws voor Into Nature, de tweejaarlijkse kunstmanifestatie die volgens een groeiend aantal mensen een plek verdient in de Basis Infra Structuur (BIS.)


Eerste productie van Drents gelegenheidsgezelschap Het Nieuwe Goed heet Breekpunt

Het Nieuwe Goed Breekpunt Foto Niels Knelis
De eerste productie van Het Nieuwe Goed, een gelegenheidsgezelschap bestaande uit jonge dansers, spoken word artiesten, muzikanten en producers, heet Breekpunt.

Breekpunt is gemaakt door negen jonge ‘makers’ die op uitnodiging van Stichting Kunst & Cultuur onder begeleiding vanuit verschillende kunstdisciplines tot een experimentele voorstelling met een gezamenlijk verhaal mochten komen. Aan de productie is twaalf dagen gewerkt.

Het resultaat wordt 14 juli opgevoerd in theater De Tamboer in Hoogeveen. Bezoekers bepalen achteraf of en wat ze willen betalen voor wat ze hebben gezien. Aanvang 20.00 uur.