Tom America, Delphine Lecompte, Henny Vrienten en Jan Hanlo
Je bent jong en je schrijft

Volgens de definitie van Gerrit Krol is Herman Sandman geen echte columnist

John Heymans Kortebaankampioen
Vorige week gaf John Heymans, biograaf van Gerrit Krol, een lezing bij Kunstlievend Genootschap Pictura in Groningen. Hij vertelde bij die gelegenheid over de rol die het schrijven van columns heeft gespeeld in leven en werk van Krol en heeft een cahier over dit onderwerp samengesteld getiteld Kortebaankampioen. Ik ontving zo’n cahier, oplage 79 exemplaren, en citeer Krol zelf: 

‘De columnist is de enige schrijver die nooit faalt. Nooit zal een columnist zich voor een slecht geschreven stukje verontschuldigen. Het belangrijkste is dat hij present is. Als op maandagochtend zijn huis afbrandt en hij heeft zijn stukje nog niet geschreven, dan schrijft hij eerst zijn stukje. Niet weten waarover hij schrijven zal is voor een schrijver geen excuus, maar voor een columnist helemaal niet. Desnoods jat hij iets uit een onbekend buitenlands boek, maar zijn stukje zal op de afgesproken tijd op de redactie liggen.’ 

Na lezing van het bovenstaande moest ik aan A.L. Snijders denken, de columnist die ooit door de hoofdredactie van Dagblad van het Noorden werd bedankt voor zijn inspanningen en vervolgens met groot succes voor zichzelf begon. Snijders deed dat met zeer korte verhalen (zkv’s) die mij altijd aan columns deden denken, maar dan columns zonder pointe. Snijders mocht in zijn stukjes graag uit andermans werk citeren. Soms leek het alsof hij niets had geschreven. 

Ik citeer Krol opnieuw: 

‘Een columnist is nooit met vakantie. Columnisten die hun lezers laten weten dat ze ‘met vakantie zijn’, tonen daarmee hun zwakke en al te menselijke kant; in mijn ogen zijn ze geen echte columnisten. Een columnist is een machine die, invariant onder de wisseling van de seizoenen, de humeuren die hem omgeven of zijn eigen humeur, zijn stukje schrijft. (Een echte columnist noemt zijn werk ‘stukjes. ‘Ik moet mijn stukje nog schrijven.’) 

Na lezing van dit moest ik aan mijn huidige hoofdredacteur denken, die onlangs intern op de redactie ‘liefhebbers’ opriep zich te melden om gedurende de zomerperiode de column Ogenblik voor hun rekening te nemen. Ogenblik is de column op pagina 2 van Dagblad van het Noorden. In goede tijden wordt deze plek dagelijks op bewonderenswaardige wijze gevuld met stukjes van Herman Sandman. Die gaat vanaf 25 juli vier weken ‘met vakantie’. 

Krol schreef wel dagelijks, maar het waren niet altijd columns. Of misschien toch wel.