Previous month:
augustus 2021
Next month:
oktober 2021

Op bezoek bij Aspazija in Jürmula

Aspazija Jürmula 2
Tijdens een poging om een glimp van de Golf van Riga op te vangen, besloot ik in de Letse badplaats Jürmula de voormalige woning van Aspazija te bezoeken. Dat ging niet vanzelf. In de hal naar het huis, tegenwoordig een klein museum, moest eerst een klasje schoolkinderen zich naar buiten wringen.

Toen dat gebeurd was, kreeg ik een headset overhandigd zodat ik al wandelend door haar woning naar het levensverhaal van deze journalist, dichter en theaterschrijver kon luisteren. Aspazija, geboren als Elza Rosenberga (1865 – 1943), had het bij leven en welzijn goed voor elkaar.

Aspazija Jürmula 3
Voor een belangrijk deel ontleende ze haar status aan Rainis (1865 – 1929), die niet alleen dichter des vaderlands van Letland, maar ook politiek zeer invloedrijk was. Rainis schreef onder meer aan de grondwet toen Letland na de Eerste Wereldoorlog kortstondig een zelfstandige staat probeerde te zijn.

Over de poëzie van Aspazija wil ik geen oordeel vellen, wat via de headset tot mij kwam, klonk zoetig en romantisch. Waar ik wel een uitspraak over wil doen, is de manier waarop de Letten haar op een voetstuk hebben gezet, met lichtprojecties en al, vermoedelijk in een patriottische poging om te laten zien dat Letland, ondanks de Sovjetbezetting, over een geschiedenis met eigen cultuurdragers beschikt.

Aspazija Jürmula 5
Hoe dan ook, de voormalige woning in Jürmula is een paar jaar geleden zeer grondig gerestaureerd en geeft nu een alleraardigst beeld van hoe een auteur in de eerste helft van de vorige eeuw in Letland kon werken en leven. En dat is nog niet alles. Aangekomen bij het strand langs de Golf van Riga zag ik dat op een duin een bronzen beeld van Aspazija was neergezet.

Ineens moest ik aan het beeld van Ida Gerhardt op de IJsselkade van Zutphen denken. In sommige landen worden de dichters een stuk kleiner gehouden.


In het Latvijas nacionalais makslas muzejs

Latvijas nacionalais makslas muzejs
Omdat ik toch Riga was, bezocht ik het Latvijas nacionalais makslas muzejs, een in een monumentaal pand gevestigd museum voor de beeldende kunst van Letland. Wat voor kunst ik er kon aantreffen, wist ik niet vooraf, maar achteraf viel het mij beslist niet tegen.

Wat daarbij vermoedelijk een rol speelde, was een grondige verbouwing die een of twee jaar eerder had plaatsgevonden. De Letten waren aan het spitten geslagen waardoor in de kelder, of net iets daaronder, een semi-openbaar depot inclusief een nieuwe tentoonstellingszaal kon worden verwezenlijkt.

The Riga Group of Artists

In voornoemde zaal was een expositie te zien met de Engelse titel The Riga Group of Artists – 100. Getoond werden werken van Letse kunstenaars die zich aan het begin van de vorige eeuw hadden doen gelden, zo'n beetje in de periode dat Letland voor het eerst een eigen koers kon varen, nu eens niet gestoord door oprukkende Duitsers en Russen. Dat duurde maar kort.

Geen van de namen van de kunstenaars kwam mij bekend voor. Maar een van hen sprong er wat mij betreft tussenuit, mogelijk omdat ik van zijn hand in andere museumzalen ook al werk had zien hangen: Valdemars Tone. Bij het verlaten van het museum bleek ik tien van zijn schilderijen te hebben gefotografeerd, allemaal portretten. Ze zijn hieronder te zien.

Baadster (1920) Valdemars Tone

Twee vrouwen (1920) Valdemars Tone

Vrouw in een witte doek (1920) Valdemars Tone

Baadster (1931) Valdemars Tone

Bij het raam (1932) Valdemars Tone

Anne (1932) Valdemars Tone

Moeder (1933) Valdemars Tone

Slapende vrouw (1935) Valdemars Tone

Edith (1947) Valdemars Tone

Stilleven met klok (1956) Valdemars Tone


Een podcastserie over de Nedersaksen, uut Zwolle

Studio totaal
Post uit Zwolle. Hedon Productiehuis en de IJsselacademie laten weten dat ze een podcastserie zijn begonnen over de Nedersaksen, de mensen die nog Nedersaksisch kunnen praten. De eerste aflevering staat inmiddels online. Citaat uit het persbericht:

"De Nedersaksen is een podcast waarin Hendrik Jan Bökkers, bekend van het razend populaire televisieprogramma ‘De Beste Zangers’ en zijn band Bökkers, en Albert Bartelds van de IJsselacademie je onderdompelen in de Nedersaksische cultuur, taal en geschiedenis. Er zijn gesprekken met diverse ‘cultuurdragers’ uit de Nedersaksische regio en er is regelmatig livemuziek in een van de Nedersaksische streektalen.

Voor podcast De Nedersaksen gaan Albert Bartelds en Hendrik Jan Bökkers dieper in op de Nedersaksische cultuur. Want waar staat het eigenlijk voor en welk gebied valt er precies onder? En waar komen al die streektalen eigenlijk vandaan? Hoe is het bijvoorbeeld om als muzikant, filmer of kunstenaar in dit gebied te wonen en vanuit hier te werken? Hoe is het om in je streektaal te schrijven en te zingen en hoeveel invloed heeft de regio waar je geboren en getogen bent op het werk dat je maakt?"

Zie ook www.denedersaksen.nl. Bijgevoegde foto met links Albert Bartelds en rechts Hendrik Jan Bökkers is gemaakt door Thomas Bartelds.


'Ondrents station is mooiste gebouw van Drenthe'

Sation Assen Foto Sebastiaan van Damme
Bij restaurant Wollegras in Weiteveen zijn zaterdag de Drentse Architectuurprijzen uitgereikt. Een vakjury - Martine Drijftholt, Karen de Groot, Niek Verdonk en Rick Abelen - koos Station Assen als mooiste gebouw van Drenthe. De voorkeur van het publiek ging uit naar stadsboerderij ’t Nije Hoff in Emmen. Laatstgenoemde gebouw kreeg ook een circulariteitsprijs voor het meest duurzame project.

In het persbericht over de uitreiking worden de architecten en opdrachtgevers vreemd genoeg niet genoemd. Bij deze dan: Station Assen is in opdracht van de gemeente Assen, ProRail en de Nederlandse Spoorwegen ontworpen door Powerhouse Company en De Zwarte Hond. Citaat uit het persbericht:

"De stedelijkheid van het nieuwe stationsgebied is een architectonisch en stedenbouwkundig toonbeeld voor andere steden, ver buiten de provinciegrenzen. Alles in het stationsgebied loopt zo vloeiend over in de omgeving dat Assenaren al bijna niet meer weten hoe het vroeger was. En als middelpunt prachtige lichte luifel, als een kroon op deze nieuwe plek in de stad.

De samenwerking tussen alle partijen is hier te prijzen. De stad maakt een succes van het station en andersom. Deze architectuurprijs is voor het station, omdat op een haast ondrentse wijze en tegelijkertijd met precies de goede schaal en sfeer, Assen nu meer is dan de hoofdstad van de provincie."

Het gebouw is sinds 2018 in gebruik en wordt in het persbericht omschreven als 'een nieuw Drents icoon' en 'toegangspoort tot de provincie Drenthe'. Wat wordt bedoeld met 'op een haast ondrentse wijze' roept eveneens vragen op.

Stadsboerderij Nije Hoff Emmen
Stadsboerderij ’t Nije Hoff in Emmen is in opdracht van de broers Rick en Gert-Jan Nijhoff ontworpen door Hendrik Klinkhamer. Uit het persbericht over de toekenning van de circulariteitsprijs:

"De jury heeft bijzonder veel waardering voor hoe in dit project een nieuwe noodzakelijke verbinding tussen landbouw en maatschappij vorm heeft gekregen. Niet alleen geeft dit project een (deel van het) antwoord op praktisch-technische duurzaamheidsvragen, maar vertegenwoordigt ook de sociale aspecten van duurzaamheid, die zowel in de functie van stadsboerderij als uit de betrokkenheid van omwonenden bleek. De architectuur, de gekozen materialen en detaillering, is verbluffend in z’n eenvoud en de aandacht voor de omgeving is groots."


De Podagristen, nu ook als tentoonstelling

Poster tentoonstelling SMALT-PodagristenHet Stedelijk Museum Coevorden en Stadtmuseum Nordhorn hebben de handen ineen geslagen voor een kunsttentoonstelling geïnspireerd door de Podagristen, de drie mannen die in 1843 met een reisverslag de literatuur in Drenthe moderniseerden.

Beloofd wordt 'een tentoonstelling die een andere kijk biedt op een stukje geschiedenis van Coevorden, Zuidoost-Drenthe, Nordhorn en Graafschap Bentheim'. Uit een persbericht: "Door het verhaal van De Drie Podagristen tegenover hedendaagse kunst te plaatsen als een reactie op dit verhaal, wordt er op een vernieuwende manier naar de geschiedenis van deze plaatsen gekeken."

De kunstenaars zijn verbonden aan kunstcollectief SMALT en werken in verschillende disciplines: schilderkunst, grafiek, beeldhouwkunst, installatie en fotografie. Tijdens de tentoonstelling in Coevorden is een originele druk uit 1843 te zien van Drenthe in vlugtige en losse omtrekken geschetst door drie Podagristen, het boek van Alexander Lesturgeon, Harm Boom en de Coevorder uitgever Dubbeld Hemsing van der Scheer.

De tentoonstelling is vanaf 12 september te zien in Coevorden en vanaf 14 september  in Nordhorn te zien. SMALT-Podagristen loopt tot en met 27 maart en gaat vergezeld van een tentoonstellingsgids met een routekaart van het 75 kilometer lange Podagristenpad tussen Coevorden en Nordhorn.

Net verschenen bij uitgeverij Ter Verpoozing: een boekje van Peter Geerdink waarin een 52 kilometer lange Podagristen-wandel- en fietsroute tussen Coevorden en Nieuw-Schoonebeek wordt beschreven. Ter Verpoozing bracht eerder een reeks boeken uit met teksten van de Podagristen aangevuld met verwante verhalen en beschrijvingen. Zie ook deze link.


Arjen Boerstra komt zichzelf tegen in Assen

Arjen Boerstra Kunst aan de Vaart
Een van de meest opmerkelijke kunstenaars in Noord-Nederland is Arjen Boerstra, een man met zo'n fijn gevoel voor humor dat het publiek wel eens vergeet te lachen. Boerstra is een vakman die afgaand op zijn kunstprojecten half in deze eeuw en half in de negentiende eeuw lijkt te willen leven. Een romanticus, ook dat nog. Dezer dagen woont hij ter gelegenheid van Kunst aan de vaart in een zelf getimmerd huisje in Assen. Het huisje is, zoals vaker bij hem het geval is, een zolderkamer.

Toen ik Boerstra een paar jaar geleden interviewde vertelde hij dat zijn kunstenaarschap in die kamer is begonnen: "Ik was drie jaar van de academie af, en ik verlangde ernaar weer fris tegen de wereld aan te kijken. Ik wilde terug naar de tijd dat ik nog niet was overvoerd door informatie, toen ik nog bij mijn ouders woonde en droomde over het bouwen van hutten, van vliegtuigen en bootjes. Ik dacht: misschien kan ik dat gevoel terugkrijgen door mijn zolderkamer van spaanplaat opnieuw te bouwen."

Het gegeven dat Boerstra zich wederom in zijn zolderkamer heeft teruggetrokken, nu in Assen, doet vermoeden dat hij dat gevoel nooit heeft gevonden of dat hij het ergens opnieuw is kwijtgeraakt. De laatste keer dat ik hem sprak, twee jaar geleden, vertelde hij over zijn burn-out en de vragen en antwoorden die daaruit voortvloeiden. Hij vertelde over zijn behoefte om zaken vast te leggen en zijn hang naar aandacht. "Misschien zoek ik wel bevestiging dat ik besta", zei hij.

Als dat het geval is, zoekt hij die bevestiging nu in eenzaamheid in de publieke ruimte. Boerstra heeft zich dit keer opgesloten om naar eigen zeggen  erachter te komen wanneer hij zichzelf 'flink tegenkomt'. Volgens zijn voorspelling, afgelopen zaterdag bij het betreden van de kamer, zou dat op de vierde dag gebeuren. Toen ik gisteren zijn dagelijkse videoverslag op YouTube bekeek, maakte hij klagerige indruk. Nog vreemder was dat de videobeelden 'dubbelden', alsof ze over elkaar werden afgespeeld.

Het lijkt alsof Arjen Boerstra zichzelf inderdaad is tegengekomen.


De winnaars van Folly Art Norg 2021

Bijna vergeten te melden wie in de prijzen is gevallen na afloop van Folly Art Norg 2021. Bij deze dan.

Pondering around Peter (2021) Musschenga
Het publiek koos voor het spiegelvlot Pondering around van Peter Musschenga in het Schipmeer. Musschenga werkt als multidisciplinair ontwerper in Groningen en houdt zich onder meer bezig met grafisch ontwerp en webdesign.

1 1 5 (2021) Maarten Plomp

De vakjury liet de keuze eveneens vallen op een folly bij het Schipmeer: de blokpoort 1:1,5 van Maarten Plomp. Plomp is architect bij Kollhoff & Pols in Den Haag. Folly Art Norg trok volgens de organisatie dit jaar in een maand 9000 bezoekers.