Laat Peter Lenssen de Halewijnprijs mislopen
Op komst: Siepelrock 2018

Puppet zoekt plek in de samenleving

De afgelopen dagen zag ik tijdens festival Puppet International in en rond schouwburg Ogterop in Meppel bijna twintig korte en langere voorstellingen. Sommigen waren gemaakt door beginnende spelers – in het vreselijke jargon dat binnen de podiumkunsten gangbaar is ook wel bekend als 'jonge makers'. Anderen door oude meesters, veelal mannen en vrouwen die nog hebben meegemaakt dat je met poppenspel een boterham kon verdienen en sindsdien beleg op die boterham proberen te krijgen.

Ik zag in de grote zaal van Ogterop een Duitstalige poppenkastvoorstelling van Thalias Kompagnons waarbij de naam van stokpop Jan Klaassen was vervangen door die van Kasper en de vertrouwde Katrijn naar de naam Gretel luisterde, wat in Duitsland heel gewoon is. Gretel: 'Hallo Kasper. Wollen wir schmusen.' Kasper: 'Wozu sollte das gut sein?' Gretel: 'Na ja. Das machen wir doch immer.' Kasper: 'Und? Hat es uns weitergebracht?' Na al die jaren, nog steeds messcherp en vilein.

Ik zag in een veel te kleine container achter Ogterop een jonge vrouw met de naam Mirthe Dokter, een overheadtrice die haar ervaringen met een zeeschildpaddenopvangcentrum in Ghana met handpoppenspel, poëzie, schimmenspel, beeldprojectie en zang heeft omgezet in een multidisciplinair reisverslag. Niet alles was goed te zien, Dokter had zich behoorlijk verkeken op de beperkte mogelijkheden van haar speelplek, maar het eindresultaat was vanwege de vermenging van vormen, de inzet en het talent beslist geslaagd.

Ik zag als onderdeel van de Popp-en-route De man met het stenen hart, dat onder de vlag van GarageTDI voor scholen is gemaakt. Sijmen de Jong had de voorstelling voor de gelegenheid naar twintig minuten ingekort, toch ging het moralistische sprookje nog steeds over afscheid, empathie en onverschilligheid. De Jong deed alles in zijn eentje, wat neerkwam op spelen en vertellen en het in een razende vaart zeer behendig verwisselen van stukken in een grote kijkdoos met een coulissendecor.

Meet Fred HiJinx Theatre Foto Robin Olinga
Maar het meest indrukwekkend en ingenieuze dat ik tijdens Puppet zag, was de even schrijnende als hilarische voorstelling Meet Fred van het HiJinx Theatre uit Wales over een stoffen pop die zijn plek zoekt in de samenleving (Foto Robin Olinga). Deze Fred komt tot de ontdekking dat daarbij geen plaats is voor het verwezenlijken van dromen, dat het zoeken neerkomt op tegenwind, afwijzingen en teleurstellingen, ook omdat hij een pop is en dus toch al niet voor vol wordt aangezien, hooguit als een vermaak voor kinderen.

Meet Fred speelt binnen de setting van een voorstelling. De regisseur komt regelmatig het podium oplopen om Fred erop te wijzen dat hij zelf de keuzes maakt en dus verantwoordelijk is voor zijn lot. Ook lopen af en toe een productieassistent met het Syndroom van Down en een job-coach het podium op, de laatste om Fred sancties op te leggen omdat hij zijn doelen niet haalt. Zo wordt hij gestraft door het wegzenden van een van de drie poppenspelers die hem bedienen, de man over zijn benen gaat. Waarop Fred zelfmoord overweegt. De productieassistent redt uiteindelijk de boel.

Mirthe Dokter Frederique van Domburg Jetta Klijnsma
Festival Puppet International, dat voor de veertiende keer werd gehouden, werd zondag afgesloten met de bekendmaking van prijzen voor de beste containervoorstelling door een jonge maker. Ze werden door de Drentse commissaris van de koning Jetta Klijnsma overhandigd aan Mirthe Dokter (links) en Frederique van Domburg (Foto Robin Olinga). De publiekprijs ging naar Marionetes Nomades Company. Artistiek leider Elly Bakker van Puppet International ontving een Speld van Verdienste van NVP-UNIMA, de Nederlandse Vereniging voor het Poppenspel.