Van wolven en mensen
De toekomst van het Drents

Als dank voor het toegestuurde boek

'Cirkels rond de waterpomp' Jur MellemaMet belangstelling las ik op de opiniepagina in de Volkskrant een stuk waarin Taede A. Smedes recensenten oproept geen, wat hij noemt 'publishing on demand' (pod) boeken te bespreken. Daarna las ik ook de verschillende reacties op het stuk en de modderige nasleep.

Vervolgens besloot ik geen gehoor te geven aan de oproep.

Hoewel ik geen honderden boeken per jaar bespreek, word ik bestookt met boeken die via het pod-procédé zijn geproduceerd. Ook ik worstel met die uitgaven, vooral als ze zijn verschenen bij uitgeverijen die lijken te beknibbelen op begeleiding van schrijvers, eindredactie, correctie, druk- en bindkwaliteit en/of marketing.

Soms is het lastig te besluiten wat ik ermee aanmoet. Vaak doe ik er er uiteindelijk helemaal niets mee. Aan dit nietsdoen kunnen tijdrovende discussies vooraf gaan, per mail, per telefoon, aan de balie van ons kantoor aan de Lubeckweg. Dat hoort erbij. Het werk van een boekbespreker bestaat nu eenmaal ook uit nee-zeggen.

Gaandeweg, ik doe dit werk bijna twintig jaar, ben ik tot de conclusie gekomen dat het pod-procédé voor een krant geen criterium is om boeken te negeren. Want hoewel soms slecht en slordig geproduceerd, worden ze net zo vaak wél goed en verzorgd gemaakt. Daar kom je pas achter als die boeken worden toegestuurd, zodat ze kunnen worden beoordeeld.

Bij voorbaat mogelijkheden uitsluiten - dingen, onderwerpen, zaken, mensen - is volgens mij uit den boze. Journalistiek is keuzes maken. Net als recenseren. Iemand moet het doen. Wat niet wil zeggen dat het fijn is van alles ongevraagd toegestuurd te krijgen.

Schrijvers en uitgevers, pod of niet, die om aandacht voor hun waar vragen, kunnen van mij het volgende antwoord verwachten: 'Onze aandacht gaat in eerste instantie uit naar recent verschenen titels die een band hebben met het verspreidingsgebied van onze kranten, Drenthe, Friesland of Groningen. Dat kan er op neerkomen dat de auteur een band heeft met ons verspreidingsgebied, of dat het onderwerp betrekking heeft op Noord-Nederland.

Daarnaast gaat onze voorkeur uit naar titels uitgegeven door reguliere uitgevers. Dat is niet omdat boeken van niet-reguliere uitgevers kwalitatief beneden de maat zouden zijn, bij de amateurs lopen ook geweldige voetballers rond, dat is om een schifting aan te brengen in het enorme aanbod.

Jaarlijks verschijnen naar schatting 27.000 verschillende titels in Nederland. Die komen niet allemaal tot ons, gelukkig niet, toch moeten we scherp selecteren. Uiteraard staat het u vrij om uw boek aan ons aan te bieden. Weet daarbij wel: de krant is, anders dan het internet, niet van elastiek. En onze tijd is beperkt. Net als de uwe.'

Wordt dit niet begrepen, dan gebruik ik deze: 'Aandacht van de krant is als regen. Soms valt er veel, soms valt er niks. Soms komt het met bakken uit de lucht, dagen, weken achtereen. Daarna wordt het droog en heel misschien gaat het miezeren, of motregenen. Niemand heeft er grip op. Het komt ongevraagd, nooit zoals we willen.'

Dan nog zullen er schrijvers en uitgevers zijn die zich nergens iets aantrekken, soms uit onwetendheid, soms uit overtuiging van eigen importantie. Een brutaal mens heeft de halve wereld. Vorige week ontving ik een mail over het boek Cirkels rond de waterpomp van Jur Mellema. Het betrof een luxe uitgave met meer dan 80 kleurenfoto’s voor 15,95 euro, verschenen bij uitgeverij Heijink.

De mail ging gepaard met de volgende wervende tekst: 'De waterpomp: nostalgie, plaats van ontmoeting, cultureel erfgoed, monumentaal geschenk, kunstwerk of kitsch. De bron voor bluswater en volksgezondheid; fase tussen put en waterleiding. Volop stof tot bezinning en een gids voor een leuk dagje toeren.'

Misschien geen recensie, wellicht wel een verhaal. Als ik tijd over heb, zal ik Jur eens bellen.