Vijf tips voor de Week van de Poëzie
Step in the name of love - R.Kelly

Over 'The experiment' van Dtox

Een van de meest obscure, maar fijne platen in mijn vinyl-collectie is The experiment van Dtox, een 12". Ik kocht 'm ergens in 1993 of 1994 in een tijdelijke platenwinkel aan de Steenstraat in Arnhem waar een grote voorraad Britse dance van de hand werd gedaan: vijf voor twintig gulden. Ik kwam thuis met werk van labels als DeConstruction, Talkin' Loud, Mute en Rhythm King. Van de groep, producer of artiest Dtox had ik niet eerder gehoord.
Dtox The Experiment
Hoewel de hoes 'science-fantasy rave-pop' belooft, staat Dtox voor techno in de geest van 808 State, maar dan minder gestructureerd en schijnbaar eenvoudiger: drumcomputers, een paar bas- en keyboard-lijnen, samples van dreigende mannenstemmen uit films - 'just an experiment'. Alles repeterend in loops vol gezoem, gebonk, geschuur en gebliep.

Aanvankelijk lijkt The experiment helemaal niks: ongeschikt voor de radio, te grillig voor de dancevloer. Het aantal beats per minuut is laag. Geformuleerd in de geest van die tijd: het nummer is meer iets voor in de chill-out room tijdens een after party als iedereen te wappie is om te luisteren, er van uitgaande dat bezoekers van een rave de avond luisterend beginnen alvorens het hakken losgaat.


Maar dan, na drie en halve minuut vage rarigheid, gebeurt er iets. Het ongemakkelijke ritme krijgt gezelschap van een mysterieuze melodie. De mannenstemmen worden vervangen door die van een vrouw met de klankkleur van Corinne Drewery, beter bekend als 'zij van Swing Out Sister'. Geduld, nieuwsgierigheid en doorzettingsvermogenb leveren een prachtig muzikaal moment op: de mist maakt even plaats voor een vlag van verlossende helderheid, noem het een openbaring.

Wat de vrouw zingt, weet ik niet. Ze heeft het over misery, searching, thinking about yourself en living my own life, samenhangend klinkt het niet. Misschien is het een flarf. Het gaat over vroeger en verlangen en schoonheid en dromen - dat kan ik er nog net uit oppikken.  

DtoxHet is echter niet Drewery die op The experiment zingt. Maar wie is het wel? Iemand met zo'n stem die daarna in de vergetelheid verdwijnt, het zou niet moeten mogen. Of een producer die zoiets bedenkt, deze botsing tussen lelijkheid en schoonheid, die moet toch meer hebben gemaakt dan een obscure 12".

De hoes vertelt weinig tot niets. Het nummer zou zijn opgenomen in het voorjaar van 1991 in York.  Als er al sprake is van een platenlabel, dan zou dat Cui Bono op de tweede verdieping aan Church Street in Manchester moeten zijn. Het catalogusnummer is CUIT2.

In de tijd dat ik de plaat kocht, was er nog geen internet voor de kleine man. Voor informatie was ik aangewezen op de papieren wereld van de Britse muziekpers en daar repte destijds niemand over Dtox. Nee, E heette goed. Nu internet wel tot mijn beschikking staat, word ik weinig slimmer. Van de producer, Mike Johnson, geen spoor. Ook de damesnamen die achterop de hoes worden vermeld, Tina Simmons en Marie Keaveney, laten zich niet in verband brengen met The experiment, laat staan met Dtox.

Het platenlabel heeft nadien nooit meer iets uitgebracht, vermoed ik. Wat ik heb kunnen achterhalen is dat de naam van het label slim is bedacht. Cui bono blijkt ontleend aan een uitspraak van Cicero. Naar het Nederlands: 'Wie haalt er voordeel uit?'