Leest 'Strohalmen voor de lezer' van Joseph Brodsky
Op komst: festival Op Fietse in Emmen

Over het Drents van Loes van der Laan

WeervrouwSinds Loes van der Laan weervrouw is bij RTV Drenthe krijgt ze opmerkingen over de taal waarin ze de beweging der wolken, verradelijke valwinden en regenachtige zonneschijn aan televisiekijkers verklaart en voorspelt: het Veenkoloniaals. Tot dusver bleven die opmerkingen beperkt tot de sociale media, maar zaterdag leidde het tot een ingezonden brief in Dagblad van Noorden.

Nu kun je veel van weervrouw Van der Laan zeggen. Bijvoorbeeld dat haar praatjes onweerstaanbaar zijn, wat we niet doen; voor je het weet gaat het over andere zaken dan over het weer. Maar onverstaanbaar? Wie het onverstaanbaar vindt, weet niet waar hij of zij het over heeft en wat onder Drents wordt verstaan. Dus.

Oppervlakkig bezien is Drents het dialect dat in de provincie Drenthe wordt gesproken. Dat gebeurt op verschillende manieren. Volgens Geert Kocks, de samensteller van het Woordenboek der Drentse Dialecten (De Dikke Kocks), zijn er zeven varianten die allemaal bij het Nedersaksisch horen, net als het Gronings en het Twents.

Volgens Kocks heb je in Drenthe het Zuidoost Zand-Drents, het Zuidoost Veen-Drents, het Midden-Drents, het Zuidwest Noord-Drents, het Zuidwest Zuid-Drents, het Noordenvelds en het Veenkoloniaals.

Loes van der Laan laat via Twitter weten dat ze haar dialect eerst in Emmen heeft opgedaan (waar ze is geboren) en daarna in Tweede Exloërmond (waar ze is getogen). Haar Drents is derhalve Veenkoloniaals. En inderdaad, dat lijkt zo sterk op Gronings dat je het bijna Gronings zou willen noemen, ware het niet dat Jan Germs daar dan een stokje voor steken zal.

Ik vind het mooi. Juist omdat het net even anders klinkt dan, zeg, het Zuidwest-Drents van radiovrouw Margriet Benak of het Midden-Drents van zanger Egbert Meijers. Het Veenkoloniaals van Loes van der Laan maakt duidelijk dat er niets zoiets is als één door hogerhand opgelegd Drents dialect waar de brievenschrijver blijkbaar zo'n liefhebbert van is. Het benadrukt verscheidenheid en geeft ook aan dat ze bij RTV Drenthe het purisme voorbij zijn, klaar voor samenwerking met RTV Noord.

Tot slot nog even over het weer, in het Nederlands. Het is geheel en al bewolkt. Zeg maar gerust droog en muisgrijs, bijna windstil. Sommige mensen zouden willen beweren dat het slecht weer is voor deze tijd van het jaar. Maar wat is slecht als het om het weer gaat? En waarom zou zonnig weer beter zijn dan bewolkt weer? Tot andermaol.