Een komen en gaan op het Dichterspodium in Emmen
Herman Kolker over land, lucht en reflectie

Liever poëzie luisteren dan poëzie lezen

Ons ErfdeelZaterdag wordt in het verbouwde Vredenburg in Utrecht de 32ste Nacht van de Poëzie gehouden. Zo'n tweeduizend bezoekers worden verwacht voor optredens van onder anderen Remco Campert, Jean Pierre Rawie, Jan Glas en entr'acte Rufus Wainwright. Als je het afzet tegen wat een popconcert in de Ziggodome trekt, is 2000 bezoekers weinig. Maar als je het afzet tegen wat er aan dichtbundels in Nederland en Vlaanderen wordt verkocht is het veel.

,,De poëzie buiten de bladspiegel staat in bloei”, stelt Kila van der Starre deze maand in Ons Erfdeel. Van der Starre, bij festivalbezoekers ook bekend als de helft van het dichtersduo Kila en Babsie, schreef voor het Vlaams-Nederlands cultureel tijdschrift een essay over poëzie op het podium sinds 1966, het jaar waarin Simon Vinkenoog twintig dichters in theater Carré verzamelde.

Poëzie in Carré kan gezien worden als de aanzet tot het huidig klimaat met vrijwel iedere week in het land poëzie-evenementen. Dat gaat van groot (Poëziemarathon en Dichters in de Prinsentuin in Groningen) tot klein (vorige maand de vierde Poetry Slam in Leeuwarden, afgelopen zaterdag het poëziepodium tijdens De Opening in Emmen). Sinds Carré is optreden voor dichters dé manier geworden om met publiek in aanraking te komen – en omgekeerd. Daarmee zijn we terug bij af. Net als pakweg zevenhonderd jaar geleden worden dichters tegenwoordig meer beluisterd dan gelezen.

,,Over waarom poëzie-optredens veel mensen trekken, is weinig bekend. Ook schort het aan kennis over hoe een poëzieperformance ervaren wordt”, noteert Van der Starre. ,,Wel is het een aantal westerse wetenschappers opgevallen dat wij kunst, cultuur en literatuur anders zijn gaan ervaren. De literaire extensies van poëzie (internet, video, cd's – red.) en de literaire ervaring buiten de bladspiegel (festival, voordrachten) laten zien dat als we het genre niet tot lezen beperken, poëzie wellicht het grootste bereik heeft in eeuwen.”

Toch lijkt papier nog steeds het standaardmedium te zijn voor gedichten. Van der Starre: ,,De meest prestigieuze prijzen worden aan bundels uitgereikt en vijf sterren in een krant hebben nog altijd meer symbolisch kapitaal dan een even enthousiaste internetrecensie. Het wordt tijd dat de critici en academici een sprintje trekken om de ontwikkelingen in het huidige poëzielandschap van de Lage Landen bij te benen. Daarvoor moeten we niet alleen de ogen openen, maar vooral de oren.”

Tijdschrift: Ons Erfdeel 3/2014. Uitgever: vereniging Ons Erfdeel. Prijs: 18 euro. Abonnement: 65 euro (4 nummers) www.onserfdeel.nl.