Gevolg zonder oorzaak
Noorderlicht strijkt neer bij Willem-Alexanderkanaal

Joost Oomen: Dichter als blijvende toestand

HV_Joost Oomen01bJoost Oomen (foto: Henkx) heeft kleine pretoogjes. "De hele nacht niet geslapen", zegt hij ter verklaring. "Ik mocht optreden tijdens de Nacht van de Vluchteling, een wandeling van 40 kilometer door het donker. Ik zou op een aantal plekken gedichten voordragen. Daar zaten die wandelaars natuurlijk niet op te wachten. Die wilden wandelen. Een beetje mislukt dus. En na afloop niet eens bier. Maar wel een avontuur."

Drie maanden is Joost Oomen nu stadsdichter van Groningen, de jongste en meest onstuimige en levenslustige ooit. Hij heeft zijn studie afgebroken. Was dat wel zo verstandig? "M'n moeder vindt van niet. Ik heb m'n bachelor gehaald, en m'n scriptie over Dichters uit Epibreren is ingeleverd. Lucebert en Campert deden het ook zo. Die hebben ook geen universitaire opleiding voltooid. Sinds ik stadsdichter ben, leef ik van de poëzie. "

We zitten in de bibliotheek van Groningen, de plek waar hij spreekuur houdt. Het stadsdichterschap bevalt prima, zegt Oomen. "Laatst mijn eerste Eenzame Uitvaart gehad. Een man was overleden aan een overdosis. Ruzie met zijn ouders, zijn vriendin kon niet uit Spanje weg vanwege haar 30 katten. Een heel gedoe. Wil ik mijn gedicht voordragen, komt er ineens een broer uit Pekela met aanhang opdagen."

Het schrijven van een uitvaartgedicht had veel moeite gekost. "Probleem bij een junk is dat de verslaving de persoonlijkheid overneemt. En ik wilde beslist geen gedicht over heroïne schrijven – ik moest het doen met Spanje en die katten. Tijdens de uitvaart vertelde iemand dat het zo'n goede stucer geweest was. En ze draaide Rollin in the deep van Adele en iets Amy Whinehouse. Wat mij niet gepast leek bij een iemand aan een overdosis is overleden "

Bij zijn aantreden vertelde Oomen dat hij graag een tijd dichter op locatie zou willen zijn. Nu is hij af en toe ziekenhuisdichter. "En als het lukt daarna nog bij de politie en brandweer, als dichter van de hulpdiensten." Hij vertelde ook dat hij zich wil inspannen voor jongere dichters in Groningen. "Want de oude garde zit er niet op te wachten dat iemand van 23 jaar ze vraagt om dit of dat te doen."

Nieuwe mogelijkheden verkennen, vers bloed laten stromen – daar gaat het Oomen (De Bilt, 1990) om. Fameus zijn z'n avondjes Kantoorpoëzie, ongeregelde bijeenkomsten op de grens van wat kan en mag, waar soms wel honderdvijftig man op afkomt, veelal jongeren. Of ze daar op het gemeentehuis blij mee zijn? "Na Stefan Nieuwenhuis zal het wennen zijn, Stefan kon de dingen goed regelen. Maar zijn voorganger, Anneke Claus, ging ook haar eigen gang."

Oomen wil Groningen onder de aandacht brengen als een stad waar iets bruisends gaande is. "Daarom wil ik met jonge Groninger dichters het land in. Niet alleen rondhangen bij café Marleen. Maar op tournee, net zoals bandjes dat doen. Daar leer je van. Het komt je voordracht ten goede, je leert mensen kennen die met poëzie bezig zijn, je leert hoe je optredens moet regelen, je leert netwerken, opdrachten verwerven."

Wat betreft dat laatste, op dit moment schrijft Oomen in opdracht van festival Dichters in de Prinsentuin aan het project Van Groningen tot Novgorod. In juli kruipt hij in de huid van de denker Rudolf Agricola (1444 – 1484) uit Baflo. "Agricola was een kleurrijk figuur. Hij schreef een tof boek over dialectiek en maakt voor zijn tijd verre reizen. We laten hem een denkbeeldige reis maken langs de Hanzesteden tot in Rusland aan toe."

Oomen belooft een parade waarbij het publiek vanuit de Prinsentuin naar de Martinikerk wandelt en onderweg dichters ontmoet en muziek kan luisteren. Kunstenares Geartsje van der Zee ontwerpt een mobiel decor, de musici kent Oomen van een project dat hij vorig jaar deed tijdens het Peter de Grote-festival, de dichters worden uit het buitenland ingevlogen. "Het wordt megalomaan."

En daarna? Nog meer gedichten schrijven, nog meer optreden? "Ja, dat. Maar ik wil daarnaast meer proza gaan schrijven", zegt Oomen. "Ik schrijf nu al columns voor OOG Radio, maar denk aan een roman waarin ik mijn ervaringen als dichter wil verwerken. Een dichter is een toestand. En wat er ook allemaal nog op mijn pad komt – optredens, romans – ik hoop dat het blijvende toestand is."

Silo Passage 7

Van Joost Oomen zijn tot dusver twee bundels verschenen: Vliegenierswonden en De Stort. Morgen treedt hij op tijdens Silo Passage 7, samen met Willem Jan van Wijk, Meindert Talma, Bill Mensema, Tjitse Hofman, Pauline Sparreboom en Tanja de Haan. Plaats Griffeweg 4 in Groningen. Aanvang 20.30 uur. Entree is vijf euro.