Lieve schat, waar heb je het over?
Erik Zwezerijnen schildert voor het grote publiek

Zoeken en ontdekken met Abe Kuipers

Je hebt kunstenaars die staan te springen om aandacht, in de hoop op erkenning en meer verkoop. En je hebt er die het liefst in stilte hun gang gaan, niet gehinderd door exposities en vragen van anderen. Wie het net verschenen boek van Auke Kuipers en Stijn Hooijer over Abe Kuipers (Rotterdam, 1918) leest, kan niet anders dan concluderen dat deze Groninger kunstschilder, graficus en vormgever tot de tweede groep behoort.

RodeMachine
Foto: Rode machine (1962)

Vijf jaar geleden stond Kuipers voor het laatst volop in de belangstelling. De gemeente Groningen had tien van zijn werken aangekocht, stichting Beeldlijn kwam met een documentaire en het Groninger Museum richtte een tentoonstelling in met zijn pastelwerk. Met een door hem zelf vormgegeven monografie wordt opnieuw de stilte doorbroken rond 'een van de belangrijkste grafisch ontwerpers en beeldend kunstenaars die Groningen heeft voortgebracht'.

Die kwalificatie is afkomstig uit het voorwoord van Han Steenbruggen van Museum Belvédère en verwijst naar Kuipers' indrukwekkende staat van dienst. Gerekend vanaf zijn eerste groepstentoonstelling in Pictura in 1939 omspant zijn loopbaan meer dan zeventig jaar, in meerdere disciplines. Waarbij 1981 cruciaal is, vanwege het besluit niet langer te willen exposeren. "Hij wilde experimenteren zonder bemoeienis van buitenaf. Een grote productie schilderijen, acryltekeningen en pastels was het gevolg", noteert Hooijer.

Hooijer, kunsthistoricus, beschrijft de jaren na 1981. Hij doet dat middels een essay over Kuipers' manier van werken en gebruikt daarbij zinnen als 'Een schilderij is een plat vlak', 'Een schilderij is een expressiemiddel', 'Een schilderij toont een wereldbeeld'. Zoon Auke behandelt de voorliggende periode, in chronologische volgorde, waarbij onder meer Groep Nu, het werk als docent aan de kunstacademie in Enschede en de opdrachten als grafisch ontwerper voor de gemeente Groningen en het Groninger Museum aan bod komen.

"Dit boek vult een hiaat in de geschiedschrijving van de Groninger kunsten", stelt Steenbruggen. Wat daarbij wordt gemist, is een lang, verhelderend interview waarin de kunstenaar terugblikt op zijn levensvisie, uitgangspunten, ervaringen, drijfveren en vooral zijn oeuvre. Waarvan hij overigens zelf een deel van heeft vernietigd omdat het niet authentiek genoeg zou zijn. Maar wat er wel is, en in deze monografie rijkelijk wordt afgebeeld, oogt indrukwekkend. Abe Kuipers was en is een zeer opmerkelijk kunstenaar. Iemand die voortdurend op zoek is geweest en een aantal maal in staat bleek zijn kunst opnieuw uit te vinden.

Monografie

De monografie 'Abe Kuipers' van Auke Kuipers en Stijn Hooijer is verschenen bij uitgeverij Profiel. Prijs €29,95 (120 blz.).