Zonder steun blijven te veel parels liggen
Chinezen, Vikingen en Sovjets in Drents Museum

Mies van Hout heeft nu écht beet

Wie kinderen slechts in geringe doses kan verdragen, kon woensdagmiddag beter wegblijven uit boekhandel Daan Nijman Roden. Overal zaten ze: in het gangpad tussen de kasten, op de vloer bij de entree. En dat allemaal omdat Nijman 1400 mailtjes de deur uit had gedaan met de aankondiging dat illustrator Mies van Hout uit Tynaarlo haar nieuwste boek zou presenteren met een workshop vissen tekenen.

Vrolijkomslaggroot Vrolijk heet dat boek, en het is een zeer bijzondere. Zo is er ditmaal geen hoofdpersoon. In plaats daarvan trakteert Van Hout haar lezers op twintig verschillende met krijt getekende vissen. En een verhaal ontbreekt. Wat heet: er staan weggeteld slechts twintig woorden in die ieder een gevoel omschrijven. Elke vis drukt een ander gevoel uit: benieuwd, zenuwachtig, dapper, jaloers, verlegen, bedroefd, boos, verliefd, verward, ga zo maar door.

Hoe ontstaat zoiets? Als de laatste kinderen met tekening en gesigneerd boek de winkel uit zijn, vertelt Van Hout hoe ze uitgekeken dreigde te raken op haar oude werk en dus op zoek ging naar nieuw avontuur. "Ik vertelde mijn redacteur hoe prettig ik het vond om tekeningen te maken zonder verhaal. Bam, direct op papier. Na een workshop als deze reageerde ze enthousiast op mijn vissen. Zo is het eigenlijk gekomen."

Vissen_benieuwd Van Hout is vooral bekend van prentenboeken als Bang Mannetje, De Kindereter en Schatje en Scheetje. Vrolijk betekent een nieuwe stap in haar ontwikkeling als illustrator. "Voorheen werkte ik vooral vanuit het personage, vaak zijn dat omlijnde figuren. Daarnaast besteedde ik veel aandacht aan de achtergrond. Dit boek is ontstaan vanuit een direct gevoel, vanuit expressie. Dat is best eng, ook omdat ik behoorlijk succes had met die andere benadering. Dit is vrijer. Ik geloof niet dat ik nu nog terug kan."

Het publiek zal er mogelijk aan moeten wennen. "Met hulp van anderen heb ik gevoelens gezocht die kinderen kunnen herkennen. Maar gevoelens zijn erg abstract. Ik hoorde ooit een jongetje zeggen: 'Mijn moeder koopt mijn emoties altijd bij de Hema.' En dan bedoelde hij zijn sandalen. Een prachtige uitspraak. Door het ontbreken van een verhaal moet je voor een boek als dit meer moeite doen."

Vissen_jaloerstekst Maar de ontvangst is veelbelovend. Tegelijk met de Nederlandse uitgave verschijnt Vrolijk ook in het Duits, Italiaans, Frans en, jawel, Baskisch. Pozik heet het daar. De internationale belangstelling had tot gevolg dat Van Hout voor iedere vertaling elk woord bij elke vis opnieuw moest tekenen. "Dat was even hectisch. Ik heb mijn man het atelier uitgeduwd en tijdens het tekenen vijf keer achter elkaar de complete Matthäus Passion afgespeeld. Daarna was ik klaar."