Ingezonden mededeling: festival Wildernis Songs
Ingezonden mededeling: Super Bartje op de Vamberg

Dirk Hakze strijkt neer in het plantsoen

Het is voorjaar, dus duikt ook Dirk Hakze weer op in de buitenlucht. Op dit moment staat de beeldend kunstenaar uit Sneek met zijn mobiele atelier in Emmen. Ter gelegenheid van de Week van de Amateurkunst werkt Hakze in een plantsoen op de Markt aan zijn project Studio Sequénte: een work in progress waarbij hij geïnspireerd door nocturnes van Frédéric Chopin kleine landschappen schildert.

DirkHakzeEmmen 
"Ook ik ben als amateur begonnen", verklaart Hakze met een lach."Toen ik elf jaar was, schilderde ik ansichtkaarten met oude stadsgezichten na, als een fijnschilder. Om aan te geven hoe fanatiek ik was: 's morgens om zes uur was ik al in de huiskamer aan het werk. Het ging zo goed, dat mensen mij voor die dingen wilde betalen. Mijn ouders staken daar een stokje voor – daar ben ik ze nóg dankbaar voor. Want zo ontdekte ik, dat het bij kunst niet om het geld gaat."

Hakze is professional, al vele jaren. Zijn bekendheid dankt hij, onder meer, aan de televisieaandacht voor het project ‘Kunst in het wachtlokaal’ in zijn geboortestad. “In 1987 stelde ik mijn nieuwe tandarts voor om schilderijen van kunstenaars uit de Sneek in de wachtkamer op te hangen. De andere tandartsen in Sneek wilden dat ook wel. Voor ik het wist, had ik een cameraploeg van NOS over de vloer en stapten mensen op de fiets om alle tandartsen te bezoeken. Na afloop hadden we nog goed verkocht ook.”

Een professional verschilt van een amateur als hij geld kan verdienen met zijn werk, vervolgt hij. "En als hij in staat is het zó te organiseren dat hij zijn beroep goed kan uitoefenen. Werk in opdracht maken, kan iedereen. Maar een professional kan onder eigen voorwaarden kunst produceren – dat is even wat anders. En dan is er nog continuïteit: dat je je over een langere periode kunt blijven ontwikkelen. Het gaat verder dan het ambachtelijke: de techniek is ondergeschikt aan wat je wilt uitdrukken."

Over naar Studio Sequénte, het project waarmee Hakze al geruime tijd door het Noorden trekt. "Ik kijk waar evenementen en festivals worden gehouden en bied aan om langs te komen. Soms blijft het beperkt tot schilderen en het beantwoorden van vragen van voorbijgangers. Soms leidt het tot lezingen en cursussen, of educatieprojecten voor scholen. Mijn idee is dat kunst openbaar moet zijn, zodat mensen kennis kunnen maken met de kunstenaar, zijn werkwijze en zijn opvattingen."

Bij Hakze gaat het daarbij, bijvoorbeeld, om de rol die is weggelegd voor muziek bij de totstandkoming van zijn werk. Hoe hij klanken in kleuren vertaalt en welke invloed volume heeft op lijnen. "Ik schilder op muziek sinds een bezoek aan de tentoonstelling Vom klang der Bilder in Stuttgart, 25 jaar geleden. Het gegeven is natuurlijk ouder: Klee deed het, net als Kadinsky, Mondriaan. Maar ook Siem Veenstra, de oudste nog levende kunstschilder van Friesland, werkte op muziek."

Hoe het precies in elkaar steekt, laat zich lastig uitleggen. "Het is iets neurologisch. Er bestaan verschillende theorieën over. Bijvoorbeeld dat kinderen bij hun geboorte over het vermogen beschikken, maar dat later weer kwijtraken. In geitenwollensokken-kringen wordt er vanalles over beweerd. Ik ben vooral geïnteresseerd in de wetenschappelijke benadering. De wiskundige kant van schilderkunst vind ik sowieso interessant. Ik doe niet zo maar wat, er is over nagedacht."

Zondag breekt Hakze zijn studio weer op. De volgende dag strijkt hij neer in Stavoren, een week later stapt hij met zijn spullen op de boot naar Schiermonnikoog en de laatste week van juni reist hij naar Delfzijl. "Zo lang het weer het toestaat, trek ik rond. Van maart tot oktober, daarna wordt de luchtvochtigheid te hoog. In de winter werk ik aan andere projecten en ga ik op vakantie. Ik voel mij soms net een rondreizend circus. Maar dan op kleine schaal en met een paar kwasten en verf."