In een lekke schuit met burgemeester Cees Bijl
Kunstolifanten komen Emmen de neus uit, weet NRC

Over ‘Leren lezen tussen Groningen en Kaapstad’

201006041692 Aan de wieg van succes staan vele vaders en moeders. Zo ook in geval van het leesplankje. Het Onderwijsmuseum in Rotterdam toont momenteel een expositie rond het 100-jarig bestaan van het beroemde 'Groninger' aap-noot-mies-plankje, maar ze werden al voor 1910 op scholen gebruikt. In zijn boek Het leesplankje. Leren lezen tussen Groningen en Kaapstad duikt G.J.M. Schenk in de geschiedenis van de effectieve leesmethode.

 

Dat leidt tot een te bescheiden, maar fraai vormgegeven boek met een gat in het omslag, als ode aan het eerste officiële plankje beginnende met raam-roos-neef-fik-gat. Het verscheen in 1894 in Deventer, naar de ideeën van M.B. Hoogeveen, die daarbij de 'uu' over het hoofd zag. ‘Juk’ kreeg wel een plek, maar aan ‘vuur’ had hij niet gedacht.

 

Zijn verbeterde methode nam een grote vlucht toen uitgeverij Wolters in Groningen zich ermee begon te bemoeien en Cornelis Jetses de bijbehorende illustraties liet maken. Verschillende varianten volgden, voor verschillende gezindten, tot in Indonesië en Zuid-Afrika aan toe. Pas in de jaren zestig raakte het plankje uit de gratie. Althans: in het onderwijs. Kunstenaars en vormgevers laten er zich nog steeds door inspireren.

 

Boek: Het leesplankje. Leren lezen tussen Groningen en Kaapstad. Auteur: G.J.M. Schenk. Uitgever: Libre.