Literair vertalers willen ook wel eens aandacht
'Hardloper Huizenga' in race Beste Groninger Boek

Jacques Vriens over sprookjes, romans en onderwijs

Vriens Afgelopen maandag werd in Amsterdam De Nederlandse Kinderliteratuur in 100 en enige verhalen gepresenteerd, een kloek boek samengesteld door Abdelkader Benali. Jacques Vriens (foto: Unieboek) had er graag bij geweest, hij is met twee verhalen in de bloemlezing vertegenwoordigd. Maar ja, de agenda… Een beetje jeugdauteur kan deze dagen vanwege de Kinderboekenweek geen kant meer op.

 

Zo stond Vriens – woonachtig in Zuid-Limburg – zondag in Nijmegen en woensdag in Hardenberg met de voorstelling De twaalf broers. "Een stevig sprookje voor kinderen vanaf vijf jaar", typeert hij zijn theaterbewerking. "Ik sta in mijn eentje op het podium met een paar attributen. Mochten kinderen het eng vinden, dan adviseer ik ze te denken dat het gewoon die rare Jacques Vriens is die een verhaaltje vertelt."

 

Al jaren trekt Vriens door het land met vertelvoorstellingen gebaseerd op bekende en minder bekende sprookjes. "Voor mijn eigen plezier", zegt hij. "Ik ben van kindsaf met theater bezig; als jongen schreef ik stukken die ik met vriendjes opvoerde. Maar ook omdat ik sprookjes een goede manier vind om kinderen met literatuur in aanraking te brengen. Liefde, vriendschap, trouw, jaloezie; alle grote het kind thema’s komen in sprookjes aan de orde."

 

En het is ter afwisseling van het schrijven, de core-business van Vriens. Onlangs verscheen een nieuwe schoolroman van zijn hand, Groep acht aan de macht, wederom gebaseerd op de tijd toen hij nog zelf voor de klas stond. "We speelden toen het democratiespel, een manier kinderen iets bij te brengen over democratie. Compleet met verkiezingen en een regering die verantwoording moet afleggen."

 

Groep acht aan de macht is geschreven met in het achterhoofd de opkomst van Pim Fortuyn, Rita Verdonk en Geert Wilders, maar ook het opportunistische gedrag van de D66- en PvdA-stemmers. Een hoofdrol in boek is weggelegd voor Ruben, een jongen die met populistische ideeën de macht in handen weet te krijgen, maar vervolgens zijn beloftes niet nakomt. Uiteindelijk wordt Ruben, met de voeten terug op aarde, door de klas weer in de armen gesloten.

 

"Ik kan het niet over mijn hart krijgen om lezers aan het einde van mijn boeken met een rotgevoel op te zadelen", zegt Vriens over het happy-end. "In Oorlogsgeheimen is een van de hoofdpersonen een joods meisje dat na de oorlog niet terugkeert. Om de lezer toch iets van troost mee te geven, eindigt het boek met een bezoek van haar broer, die na de oorlog terugkeert naar het dorp waar ze was ondergedoken en daar haar spullen in ontvangst neemt."

 

Oorlogsgeheimen baseerde Vriens op ware gebeurtenissen in Limburg. "Het gaat over Gronsveld, het dorp waar ik woon. In de oorlog was veertig procent van bevolking lid van de NSB, maar er werden ook Engelsen het land uit gesmokkeld. Ik heb gesprekken gevoerd met dorpsbewoners. Koffie met vlaai, een borreltje. Oorlog is toch een moeilijk onderwerp. Om een uur ’s avonds moest ik ze de deur uitzetten."

 

Het boek werd vorige maand bekroond als de beste historische jeugdroman van de afgelopen twee jaar. Van zijn andere historische jeugdroman, Tien torens diep, over de mijnbouw, is een televisieserie gemaakt die in januari wordt uitgezonden. "Binnenkort is er een speciale vertoning voor ex-mijnwerkers. Ik ben nauw bij de opnamen betrokken geweest. Ik speel zelf ook een rolletje. Ik kon het niet laten."

 

Groep acht aan de macht Ondertussen is het onderwijs nog altijd zijn belangrijkste onderwerp. Vriens kan zich onverminderd druk maken over het belang van goede docenten en oog voor de kinderen. "Als je nu vraagt hoe het met een kind op school gaat, kijken leerkrachten eerst in de computer", moppert hij. "En als de schoolinspectie langskomt, willen ze niet met leerkracht praten, maar de verslagen zien. Je moet naar de kinderen kijken."

 

Vriens’ eerste boek verscheen in 1976. In 1993 zegde hij de school vaarwel om fulltime schrijver te worden. "Toen ik met schrijven begon was ik zo’n beetje de enige die over school schreef. In andere kinderboeken leek het altijd vakantie. Dat is nu anders. Nog steeds haal ik veel inspiratie uit de tijd dat ik zelf voor de klas stond. Soms word ik gevraagd voor een onderwijscongres, lees ik het publiek een stukje voor uit Meester Jaap. Dat vinden ze prachtig."

 

Boek

 

‘Groep acht aan de macht’ en ‘Oorlogsgeheimen’ zijn verschenen bij uitgeverij Van Holkema en Warendorf. ‘Tien torens diep’ wordt begin volgend jaar op televisie uitgezonden.