Te koop: het huis van Willem de Mérode
Poëzie pakt de Stad uit!

Bedwelmende roman over De Groote Oorlog

Godenslaap In Godenslaap, zijn vijfde roman, laat Erwin Mortier zijn verteller jaloers zijn op kunstschilders. "Omdat ik de taal niet kan fijnstampen in een mortier en naar goeddunken vloeiend of pasteus kan maken. (…) Ik een taal zou willen die geen betekenis draagt, maar bovenal intensiteit, een betekenis die aan betekenis ontstijgt, en die je niet zozeer zou moeten lezen, als wel bezien, met de geletterdheid van het oog, de eruditie van het netvlies.”

 

Het heeft iets van valse bescheidenheid. Want als er één schrijver in ons taalgebied in staat is, eh, 'te schilderen met woorden' dan is het wel Erwin Mortier (1965). Als hij in de negentiende eeuw was geboren, in vrijheid en welvaart, dan was hij waarschijnlijk kunstschilder van de impressionistische soort geworden. Vanwege zijn oog voor detail, de elegante toon en de schijnbare achteloosheid waarmee hij zinderende beelden opgeroept.

 

Want dat is wat Mortier in Godenslaap doet. Als een Sirene verleidt hij zijn lezers tot een verslaving, in dit geval aan een verhaal dat zich voornamelijk afspeelt tussen 1914 en 1918. Zijn verteller, de hoogbejaarde dame Helena, blikt terug op de jaren waarin haar familie én haar land bruut uiteen worden getrokken. De wijze waarop laat zich vangen in woorden als meeslepend, bedwelmend en af en toe venijnig, als een kat die plots de nagels uitslaat in een gezicht.

 

Voor wie een beetje op de hoogte is van de vele gruwelen van de Eerste Wereldoorlog zit er weinig drama in Godenslaap. Slechts één dodelijk slachtoffer krijgt nadrukkelijk een naam, het buurtmeisje Amélie Bonnard, dat door een granaatscherf in de nek wordt getroffen. Terwijl haar oom als leed- aanzegger steeds meer huizen in het dorp aandoet, komt de naaste familie van Helena relatief goed weg, los van de trauma's. De vertelster houdt zelfs de liefde van haar leven aan de oorlog over, een Britse fotograaf.

 

"Ik wacht tot de dood in de voorwerpen aanbreekt, het naakte uur waarop de dingen ontbladeren en alles beenderig wordt en stom”, laat Mortier zijn verteller aan het einde van haar leven neerschrijven. En ook: "Ik vraag me af: zou al wat we doen en laten ooit iets anders zijn dan gemoduleerde ontreddering?” Nog even en iedereen die De Groote Oorlog heeft meegemaakt – of kan herinneren – is overleden. Maar zo lang er boeken worden geschreven als Godenslaap gaat de geschiedenis nooit voorbij.

 

Boek: Godenslaap. Auteur. Erwin Mortier. Uitgever: De Bezige Bij. Prijs: €19.90 (406 blz.)