Harry Potter en de Stien fan ‘e Wizen
Twaalf kandidaten voor Drentse architectuurprijs

Bij het benzinestation een Mengetje meepikken

Meng_2

Jan Meng heeft het hoogste woord in tienduizenden auto’s en huiskamers. Met dank aan de luisterboeken van Harry Potter en Roald Dahl. Onlangs sprak Meng op zes cd’s de bestseller Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt van Douwe Draaisma in.

Het luisterboek Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt lag net in de winkel of Douwe Draaisma stuurde vanuit Groningen een mailtje aan Jan Meng in Amsterdam. De hoogleraar wilde laten weten dat hij bijzonder tevreden was met de audioversie van zijn bestseller en dat hij na beluistering van de cd’s nu overweegt zijn schrijfstijl aan te passen.

Meng leest het mailtje vol trots voor, met pretoogjes en al. Hij mag dan de meest beluisterde voorlezer van ons land zijn, respons op zijn werk krijgt hij doorgaans niet veel. ”Als ik op een terras zit te schetteren, wordt mijn stem soms herkend. Dan stoten ouders hun kinderen aan: ’Kijk, daar zit Jan Meng, die heeft al die boeken van Harry Potter voorgelezen’. Die kinderen interesseert het natuurlijk helemaal niks.”

Zo’n dertig luisterboeken heeft hij inmiddels op zijn naam, goed voor een half miljoen verkochte exemplaren. Het eerste verscheen in 1991, De reuzenkrokodil van Roald Dahl. Daarna volgden meer titels van Dahl, maar ook zes Potter-boeken, Tolkiens In de ban van de Ring en Hoe god verdween uit Jorwerd van Geert Mak. ”Dat was een moeilijke, mijn Fries is niet al te best.”

De Potter-luisterboeken vallen onder meer op door een keur aan stemmetjes. ”Inmiddels is dat door de uitgever in Engeland aan regels gebonden, maar ik beleef veel plezier aan het doen van stemmetjes. In In de ban van de ring zitten stukken in het Elfs. Ook leuk: sloewlfs, sloewlfs, sloewlfs.”

Meng bepaalt in overleg met uitgeverij Rubinstein welke titels worden voorgelezen. Al heeft hij wel voorkeuren. Roald Dahl is favoriet, binnenkort komen Solo en Boy als luisterboek uit. ”Wat ik nog graag wil doen, is Kees de Jongen van Theo Thijssen en Paddeltje, een historisch jeugdboek. En de oorlogsverhalen van G.L. Durlacher.”

Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt stond eveneens op zijn lijstje. De audioversie is korter dan het originele boek van Draaisma. ”Dat inkorten doet een redacteur. Over het algemeen blijft mijn rol beperkt tot het weglaten of invoeren van een enkel woord om een zin beter te laten lopen. Ik oefen meestal thuis op het toilet. Maar ook in de studio blijft het voorlezen vaak een kwestie van improviseren.”

Mengs liefde voor voorlezen heeft hij te danken aan zijn vader. ”Zijn favoriete boek was De gelukkige klas van Theo Thijssen. Toen ik elf jaar was, is mijn vader verdwenen – toen hield ook het voorlezen op. Dat ik later mijn kinderen fanatiek ben gaan voorlezen, heeft natuurlijk daarmee te maken. Het is iets wat ik zelf als kind prettig vond, dat wil je doorgeven.”

De laatste jaren maakt de populariteit van het luisterboek in Nederland een grote vlucht door. ”Je ziet ze tegenwoordig zelfs bij het tankstation; kun je even een Jan Mengetje meepikken. Ik hou het niet allemaal bij, maar ik merk wel dat er steeds meer bekende Nederlanders een luisterboek inspreken. Het is net als bij animatiefilms, daarvoor worden ook steeds vaker soapsterretjes gevraagd.”

Blij wordt Meng er doorgaans niet van. ”Ik hoor wel eens luisterboeken waarbij de voorlezer aan het werk is. Helemaal fout. Of een voorlezer die alleen zijn timbre gebruikt; verliefd op zijn eigen stem. Je moet het met plezier doen en je moet dat plezier als luisteraar horen. Het is zo simpel: het moet gewoon leuk zijn. Klaar. En dan maakt het niets uit of het een boek voor volwassenen is, of voor kinderen.”

DraaismaDe luisterboeken met de stem van Jan Meng worden uitgegeven voor uitgeverij Rubinstein. ’Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt’ bestaat uit zes cd’s. Prijs: €19,95.