Belgen domineren Beelden in Gees
Speelse Wouter Godijn laat zijn lezer zweven

Eeuwig verliefd op een bult stenen

Hunebed

Drents Plateau in Assen en Waanders in Zwolle zijn een boekenreeks begonnen om het Drents erfgoed onder de aandacht van een breed publiek te brengen. Het eerste deel staat in het teken van de hunebedden van Rolde.

Puzzels, bonbonschaaltjes, lepeltjes, luciferdoosjes, penningen. Hunebedden laten zich niet makkelijk verplaatsen, maar je kunt er alle kanten mee op. En dus is het niet meer dan logisch dat ook erfgoedorganisatie Drents Plateau en uitgeverij Waanders hun gezamenlijke boekenreeks over erfgoed in Drenthe met de hunebedden beginnen. Reuzenstenen op de es heet het eerste deel uit een serie die in totaal acht werken gaat omvatten.

Provinciaal archeoloog Wijnand van der Sanden keert in het openingsdeel de hunebedden D17 en D18 achter de Jacobskerk in Rolde binnenstebuiten. In een later stadium volgen in de erfgoedreeks boeken van andere auteurs over onder meer moderne architectuur, ruilverkavelingen, sporen van de Tweede Wereldoorlog en kerken. De hele voorgeschiedenis van Drenthe zal worden bestreken.

Heeft dat zin, nóg een boek over hunebedden? Ook als de auteur zich nadrukkelijk richt op ‘slechts’ twee van die monumentale bouwsels? Het antwoord op beide vragen luidt ‘ja’. Van der Sanden, die eerder dit jaar ook een bijdrage leverde aan de reeks Plaatsen van herinnering, mag dan soms erg veel woorden kwijt willen, hij weet wel alle beschikbare kennis zo te rangschikken dat een verhaal ontstaat dat ook voor de andere hunebedden opgaat.

De strekking van Reuzenstenen op de es is dat de grafmonumenten al eeuwenlang worden gekoesterd en in hun voortbestaan bedreigd. Werden ze in de Middeleeuwen nog gezien als bouwsels van de duivel en vervolgens aan stukken gehakt, in de achttiende eeuw werden ze vol oprechte belangstelling omgespit en weer later ingezet als ‘tool’ om toeristen te trekken. En al die tijd werden de hunebedden enthousiast beklommen. Door mannen, vrouwen én kinderen.

Van der Sanden laat zien hoe onze kijk is veranderd. Maar het is niet alleen zijn tekst die deze uitgave geslaagd maakt. Zeer veel aandacht is besteed aan de verbeelding van de hunebedden door tekenaars, schilders en fotografen. Van een primitieve schets uit de zestiende eeuw tot en met een fotomontage uit 2007 waarop is te zien hoe ze worden ingesloten door woningbouw. Vijfduizend jaar na de oprichting hebben de Drentse hunebedden nog niets van hun aantrekkingskracht verloren.

Boek: Reuzenstenen op de es. Auteur: Wijnand van der Sanden. Uitgeverij: Waanders. Prijs: €19,95 (224 blz.)