Woest en Ledig

‘Verzamel de werken’ in Kunsthuis de Secretarie

Kunsthuis de Secretarie in Meppel toont vanaf 5 juli onder de noemer Verzamel de werken een overzicht van wat er op dit moment gaande is in de beeldende kunst in Meppel en omgeving. Daartoe is een keuze gemaakt uit het werk van tien kunstenaars: Yvette van der Aa, Wim Biewenga, Hans Emmelkamp, Francis Kilian, Cobi Mooiweer (foto), Jan van Os, Sari Piek, Ruud Pols, Robert Terenstra en Peter van der Veen.

 

Verzamel de werken ligt in het verlengde van de vorige zomerexpositie in Meppel, toen in de Secretarie werk werd getoond van Meppeler schilders uit de periode 1920 en 1960. “Verschil is dat de hedendaagse kunstenaars al wél de erkenning krijgen voor hun werk”, aldus de tentoonstellingscommissie die ervan overtuigd is dat ‘de A-lijst van kunstenaars uit Meppel en omgeving is bijeengebracht’.

 

De tentoonstelling wordt zondag 5 juli geopend door kunstverzamelaar Evert Schoorl en zangeres Greetje Bijma. Verzamel de Werken is te zien tot en met 30 augustus. Open: di t/m zo 13.00 - 17.00 uur, do 10.00 - 17.00 uur, vr 19.00 - 21.00 uur aan de Hoofdstraat 22 in Meppel. Toegang gratis. Zie ook www.kunsthuissecretarie.nl

DeHullu: Klassieke schoonheid en de breekbare mens

DeHullu Beelden in Gees lijkt al jaren dezelfde succesformule te hanteren. Maar wie regelmatig langs gaat, ziet wel degelijk veranderingen. Neem bijvoorbeeld de catalogus voor de editie 2009. Op bladzijde 2 prijkt een foto van Hieke, Ajaan en Fred de Hullu. Laatstgenoemde is scherp in beeld gebracht, de twee stichters van de belangrijkste beeldende kunstattractie in Zuid-Drenthe nemen genoegen met een rol op de achtergrond.

 

En wat te denken van de galerie, waar als verlenging van het hoofdseizoen sinds een aantal jaren ook in de herfst exposities zijn te zien? Ieder jaar lijkt die ruimte voller, groter en zelfstandiger geworden; steeds minder een overdekt verlengstuk van de beeldentuin. En ook daar, onder de open lucht, is sprake van verschuivingen. Zoals de entree van abstract of zelfs conceptueel werkende beeldenmakers en tijdelijke installaties in de bomentuin.

 

Dit jaar is Hannah Streefkerk verantwoordelijk voor de installatie. Vorig jaar maakte ze voor Natuurkunst in Schoonoord met natuurlijke materialen een ’lappendeken’ in het bos, in Gees laat Streefkerk (Groningen, 1973) een ’field’ zien van 33 vierkante elementen met bovenop elk element een aantal lagen gekleurd hout die doen denken aan hoogtekaarten uit een atlas. Van bovenaf gezien lijkt haar werk, waarin oerlandschap met cultuurlandschap wordt verbonden, wel wat op de Victory Boogie Woogie.

 

Anneke Schollaardt (Assen, 1966) levert de abstracte bijdrage. Blikvanger is haar Depuradora, een beeld van stalen draden en een groot hemelsblauw scherm als een brandgeschilderd raam. Op het ’raam’ is een torso afgebeeld dat met slangetjes en trechters met de aarde is verbonden. Er gaat eenbevreemdend effect uit van deze ’zuiveringsinstallatie’, niet in de laatste plaats doordat de beeldtaal van Schollaardt zo afwijkt van de omgeving.

 

Want, eerlijk is eerlijk, de hoofdmoot van Beelden in Gees is nog altijd esthetisch figuratief. Soms prominent, zoals de wapperende reuzebladeren van cortenstaal van Henk Slomp (Meppel, 1955). Soms ingetogen, zoals de mysterieus glimlachende mensfiguren in brons van Tjikkie Kreuger (Leeuwarden, 1941). Soms fragiel, zoals de liggende vrouw van terracotta van Gudrun Sailer (Rudolfstadt, 1963). Haar Gelegen – vol scheuren, rafels, barsten en kloven – toont de breekbare mens, gevangen tijdens het onvermijdelijke verval.

 

Ter compensatie van dit vooruitzicht is even verderop, centraal op het gazon in Gees, een levensgrote hengst van brons geplaatst. Elaton (foto) heet dit robuuste paard. Maker Jos Dirix (Beek, 1958) heeft ’m zoveel kracht en fierheid meegegeven dat je als kijker vanzelf een paar stappen achteruit doet. Oppassen geblazen. De klassieke schoonheid is nog lang niet op zijn retour.

 

Tentoonstelling: Beelden in Gees 2009. Te zien: tot en met 27/9. Open: wo. t/m zo. 13.00 tot 17.00 uur. Zie ook: www.beeldeningees.nl

Festival Zwart: Zwolle geeft een visitekaart af

Als een kruising tussen de Worteldagen in Norg en het Axisfestival in Assen, zo laat festival Zwart in Zwolle zich nog het best omschrijven. De Worteldagen vanwege de routes met verschillende (beeldend) theatervoorstellingen en de inzet van de nabijgelegen kunstacademie, het Axisfestival vanwege het gebruik van de stad als podium en het hoge niveau van de producties.

 

Woest & Ledig bezocht zondag, op de slotdag, twee van de acht routes en nam na afloop nog een kijkje bij RE:ike(a). Daar, in een oud veilinghuis aan de Willemsvaart, hadden eerstejaars studenten aan de Artez-kunstacademie zo’n 25 installaties gemaakt op basis van De Metamorfosen van Ovidius. Zij (de studenten) stonden erbij en vertelden. Wij (de bezoekers) keken er naar: hoe klassieke verhalen door alweer een nieuwe lichting kunstenaars wordt vormgegeven.

 

De tweede editie van Zwart – een samentrekking van Zwolle en Art – zou zijn opgezet volgens het principe van de meester en zijn knecht. Zondag was daar niet zo heel veel van terug te zien. Tijdens de ‘Zwolle – America Lijn’ bijvoorbeeld, waarbij Tom America als meester fungeerde, waren er maar twee momenten waarop America zich even leek te manifesteren: in een dankregel bij de voorstelling Als een hond die gaat liggen waar hij wil en in de muziek tijdens Lokroep.

 

Een prachtige voorstelling overigens, dat Lokroep, gespeeld bovenin de Sassenpoort waar Floor Rieder en Yoko Heiligers twee fietsen voor een projectiescherm hadden opgesteld met op het zadel twee jongedames die beide werden bedrogen dezelfde jongen. De meiden namen uiteindelijk wraak, zoals dat hoort. Maar het was de verbeelding van hun beleving die het ‘m deed: speels en vindingrijk vormgegeven met behulp van dia’s, schaduwen en uitgeschreven wraakgedachten op het doek.

 

In Als een hond die gaat liggen waar hij wil gunde regisseur en schrijfster Sandra Lange ons een blik in de belevingswereld van twee onbevangen tienermeiden, gehuld in hagelwit, seksloos ondergoed. Hoe ze denken, hunkeren, filosoferen, mijmeren, terugkijken, bewonderen, fantaseren en hoofden op hol brengen. Een intense en authenieke voorstelling over kracht en onschuld, geconcentreerd gespeeld door Wieke Rasing en Marieke Valk (foto) die daarbij voordurend de indruk wekten in onze ziel te kunnen kijken.

 

Daarna waren we bij tgLala in Gekelderd getuige hoe twee moddervette engelen in een vochtige kelder in opstand kwamen tegen een verveelde God (die de stem van Frank Lammers had geleend). Ook hier, in de anti-hemel: goed spel bij een goede tekst en een voortreffelijk beeld. En dan was er nog Drie gezusters van Tjechov in de tuin van de familie Tillema aan de Koestraat. Compleet met wodka en zalm op de vroege morgen en drie acteurs die zich na een nacht doorhalen beklagen over het leven, hun verwachtingen en de teloorgang van hun dromen.

 

Zwolle is een afgrijslijk oord, waar nauwelijks iets te beleven valt en nooit iemand met enige verbeelding tot aansprekende daden is gekomen. Of we dat maar even wilden begrijpen, aldus de Tjechov-bewerkers.

 

Nee dus. Festival Zwart bewees het tegendeel.

Poesie Parnassi en de kunst van het combineren

Donderdagavond 25 juni gaat om 22.30 uur in De Spieghel in Groningen Poesie Parnassi van start, een podium voor vernieuwende poëzie. Bedoeling is steeds de laatste donderdag van de maand te experimenteren met het combineren van gedichten en andere kunstdisciplines. Initiatiefnemer Edwin Lotz legt uit.

 

Vernieuwende poëzie? Wat moeten we ons daar bij voorstellen?

 

"Het uitgangspunt is om de voordracht van gedichten te combineren met bijvoorbeeld filmbeelden, met dans, met samples, met beeldende kunst, met muziek – dance, jazz, klassiek. Er ligt een idee om een dirigent woorden in plaats van noten te laten dirigeren. En er is een plan om tijdens de avond losse zinnen te verzamelen waar vervolgens een gedicht van wordt gemaakt. Wat mij betreft is echt alles mogelijk."

 

Kun je dat nog wel poëzie noemen?

 

"Poëzie is wel steeds bepalend voor de inhoud, alleen de vorm is anders. Dit initiatief wil juist iets met die vorm doen. Op dat terrein gebeurt natuurlijk wel wat, vooral op het gebied met poëzie en muziek, maar er kan veel meer. Idee achter Poesie Parnassi is ook om mensen bij elkaar te brengen die geïnteresseerd zijn in dit soort experimenten. Zie het als een feestje. Als het niet leuk is, ligt het ook aan jou. Je moet er zelf wat van willen maken."

 

Hoe is het idee ontstaan?

 

"Ik ben zelf een haiku-dichter en woon regelmatig poëzieavonden bij. Na een half uur beginnen die voordrachten mij soms te vervelen. Het is allemaal vrij statisch. Als je naar een bandje kijkt, luister je ook niet alleen naar de muziek, dan kijk je ook naar hoe de muzikanten bewegen en of ze een show brengen. Met poëzie moet dat ook kunnen."

 

Heb je zelf ervaring met vernieuwende poëzie?

 

"Een paar jaar geleden heb ik met Rense Sinkgraven als muzikant opgetreden tijdens festival Wintertuin in Nijmegen. Toen deden we hardrockpoëzie. Dat was een succes, het publiek reageerde zeer verrast. Verder heb ik in het Grand Theatre met Wim Sebo het project Optische echo gedaan waarbij we met samples een mix van beelden, geluiden en woorden hebben gemaakt. En tijdens het International Film Festival Rotterdam heb ik in Groningen ook een keer poëzie, dans en muziek gecombineerd. "

 

Wat biedt de eerste bijeenkomst?

 

"We hebben een optreden van Nyk de Vries, die zijn gedichten uit de bundel Motorman op muziek heeft gezet. Anneke Claus zal nieuw werk brengen met Wim Sebo en Sander Trispel: gedichten met samples en dans. We hebben de band Electropoezie, elektronische muziek met beats en gedichten. En DJ Vinylzuchtig komt." 

 

Tom America in Zwolle, Brel in het Gronings

Vanaf donderdag 25 juni wordt in Zwolle de tweede editie van festival Zwart gehouden, een vierdaags evenement met veel theater, beeldende kunst en muziek. De kern van het festival bestaat uit 32 kunstproducties in en rondom de binnenstad van Zwolle. De producties zijn ondergebracht in acht routes van elk drie of vier voorstellingen; elke route zal 60 tot 90 minuten duren.

 

Een van de routes is ‘ingericht’ door Tom America. De Tilburgse componist, tekstschrijver en kunstenaar is gekoppeld aan de kunstenaars Yoko Heiligers & Floor Rieder, Anna Cosper & Anna Skubisz, Isil Vos, Anne Harbers & Joeri Vos en Sandra Lange. De Zwolle-America lijn belooft 'fietsen in de Sassenpoort, Tjechov in de Koestraat en herinneringen in de Sassenstraat en een ode aan burgemeester Mooiweer'.

 

Ander onderdeel van de programmering is een reeks concerten waarbij ‘wereldsterren’ in streektaal worden vertolkt. De concerten worden gegeven in de Goudsteeg, steeds om 20.15 uur en op zondag om 15.00 uur. Kaarten kosten € 7,50.

 

Zo spelen Martin Korthuis en zijn band werk van Jacques Brel en Townes van Zandt in het Gronings. Paul van Loo & Ivo Rosbeek spelen Bob Dylan, Lou Reed en Ede Staal in het Limburgs. Gooswijn van Rees speelt Tom Waits, Raymond van het Groenewoud en de Rolling Stones in het Genemuiders. En Piter Wilkens speelt Cornelis Vreeswijk en Leonard Cohen in het Fries.

‘De avonden’ volgens Theo Zwinderman

Gezien bij galerie Van Strien: een reeks tekeningen van Theo Zwinderman naar romans, veelal uit de Nederlandse literatuur. Waaronder De avonden (1947) van Gerard Reve. Zwinderman is een in Nieuwe Pekela woonachtige kunstenaar die op vele terreinen actief is en onder meer als illustrator werkte voor uitgevers als Wolters Noordhoff, Malmberg, Zwijsen en Leopold. Te zien in Nieuw-Amsterdam tot en met 4 juli.

Kunstroute Orvelte in teken Darwin-jaar

De kunstroute in Orvelte staat ter ere van het Darwin-jaar in het teken van ‘kunst en evolutie’. Er doen dit keer zo’n 50 exposanten mee, afkomstig van een groot aantal kunstacademies, werkend in verschillende disciplines en goed voor zo’n honderd verschillende kunstwerken. De route is tot 1 oktober te bezoeken en omvat op een aantal dagen ook rondleidingen en workshops. Zie ook www.kunstinorvelte.nl

Er waart een spookdichter door Coevorden

De cultuurredactie van Dagblad van het Noorden ontving deze week een mailbericht met de volgende woorden:

 

“Ik schreef een gedicht over de beelden op Natuurkunst Drenthe. Misschien leuk bij een artikel in jullie (onze) krant.

 

Groet Mart Brok”

 

Het aangekondigde gedicht bleek geschreven naar aanleiding van de deze week geopende natuurkunstmanifestatie in de bossen bij Schoonoord. W&L citeert:

 

‘Neem de natuur mee in een sleurhut

anders blijft ie onbenut

Duik onder in een serre

pour un voyage imaginaire

of leg u in een takkenbed

voor een bosrijk liefdesduet’

 

Inderdaad, een typisch Mart Brok gedicht. Maar het meest wonderlijk was de ondertekening: Stadsdichter Coevorden.

 

Stadsdichter Coevorden? Coevorden heeft helemaal geen stadsdichter. Als iemand dat behoort te weten dan is het wel Mart Brok. Want niemand anders dan Brok is het tot eind vorig jaar geweest. Dat wil zeggen: tot zijn opdrachtgever – de stichting achter de viering van zeshonderd jaar stadsrechten voor Coevorden – formeel werd opgeheven en de gemeente Coevorden, financier van voornoemde stichting, besloot dat het er ook geen tweede hoefde te komen.

 

Brok, inmiddels woonachtig in de gemeente Emmen, is daardoor blijkbaar zo in de bonen, dat hij zich aan zijn ingetrokken titel blijft vastklampen. Een kwestie van pure wanhoop wellicht:

 

‘De dichter raakt zeer ernstig verward

in deze Drentse walk of art

verstrikt in de verbazing

struikelend over het hazenpad

werpt zich de taalpurist

in het warme natuurkunstbad.’

Monumentale 'Betty' in Gouverneurstuin Assen

Albert Dedden en Paul Keizer, ook bekend als kunstenaarsduo Space Cowboys uit Deventer, zijn dit keer verantwoordelijk voor de jaarlijkse zomertentoonstelling in de Gouverneurstuin in Assen. Dedden en Paul Keizer vervaardigden daartoe het beeld Betty in Campis, geïnspireerd op de Amerikaanse pin-up girl Betty Page.

 

Met het beeld wordt ingehaakt op themajaar ‘De historie van Assen’. “Niet alleen haar uitstraling en trots, maar ook andere cultuurhistorische elementen zijn in het beeld verwerkt. Trots zijn op Assen wordt op eigenzinnige wijze weergegeven door de verbeelding van een trotse vrouw”, aldus het Centrum Beeldende Kunst Drenthe in een verklaring.

 

De onthulling van Betty in Campis staat voor 21 juni gepland om 15.00 uur door cultuurwethouder Chris de Wal. Stadsdichter Egbert Hovenkamp II draagt bij deze gelegenheid een ode op aan Betty en de stad. Het is de 21ste keer dat in de Gouverneurstuin een zomertentoonstelling wordt georganiseerd.

Emmen als culturele hoofdstad van Europa

Opmerkelijk nieuws in Dagblad van het Noorden: De gemeente Emmen overweegt zich kandidaat te stellen als culturele hoofdstad van Europa in 2018. Het idee is afkomstig van cultuurwethouder Mariet Thalens die op het provinciehuis in Assen enthousiaste verhalen heeft gehoord over Liverpool 2008. De economische spin-off die de Britten hebben bereikt, moet voor Drenten ook mogelijk zijn, redeneert Thalens.

 

Emmen is niet de eerste plaats waar je aan denkt als het om cultuur gaat. Een museum is er niet, theater De Muzeval wacht al twintig jaar op een opknapbeurt en het kunstencentrum heeft moeite de touwtjes aan elkaar te knopen. Er is geen theatergezelschap, geen orkest, geen dansgezelschap, het aantal beeldend kunstenaars is op de vingers van twee handen te tellen, de gemeentedichter woont in Noord-Groningen.

 

Nu hoor je Emmenaren zelden momperen, al helemaal niet over kunst en cultuur. Maar de laatste jaren is het culturele aanbod zo verschraald dat het door buitenstaanders in een rapport is vastgesteld. Volgens het onderzoek Van houseparty tot klompendans, uitgevoerd in alle Drentse gemeenten, is het gemis aan voorstellingen en voorzieningen in Zuidoost-Drenthe het grootst.

 

Toch gelooft Thalens in de kansen van Emmen. Als voornaamste – en enige – troef schuift ze het Atalanta-project naar voren, een verbouwing van het stadscentrum veroorzaakt door de verhuizing van de dierentuin. Een half miljard euro gaat die operatie kosten. Het moet onder meer een nieuw theater en een ontmoetingsplein opleveren. In 2018 staat er een ander Emmen, verwacht de wethouder.

 

Of dat een klimaat betekent waarin kunst en cultuur wel gedijen? Op basis van de huidige koers, die neerkomt op ‘heeft geeft niet wat er in Emmen gebeurt, als maar íets gebeurt’ mogen we het hopen. Het amateuristische gekluns rond oprichten van reusachtige ‘landmarks’ langs de A37 (kosten 350.000 euro) en het onbezonnen laten beschilderen van een abusievelijk vergeten industrieel monument (kosten 371.000 euro) geeft ondertussen te denken.

 

Met dromen en idealen is doorgaans weinig mis. Maar als bestuurders zich er over ontfermen, wordt het oppassen. In het geval van de ambities op het Emmer gemeentehuis biedt het lezen van een eenvoudig sprookje mogelijk uitkomst: De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen. Valt het kwartje nog niet, dan is het de beurt aan de mythe waarin Icarus zo enthousiast raakt over zijn mogelijkheden dat hij te hoog vliegt. En uiteindelijk ten onder gaat.

 

Afgelopen week werd de PVV in Emmen bij de Europese verkiezingen de derde partij. En dan willen aanschuiven in het rijtje Madrid, Stockholm, Lissabon, Parijs, Athene en Berlijn… Eerst maar eens in navolging van Borger-Odoorn, Assen en Hoogeveen proberen culturele gemeente van Drenthe te worden.