Woest en Ledig

Emmen hoeft zich nooit meer te vervelen

Gooi er nog wat knopen tegenaan Bouke Arends!

Radioprogramma Argos bracht zaterdag een uitgebreid item van Willem de Haan over de verplaatsing van Dierenpark Emmen. Groot nieuws zat er niet in, of het moet het aarzelende voornemen van Henk Dietz zijn. Die speelt met de gedachte de Europese Commissie te vragen of het de Nederlandse overheid is toegestaan 170 miljoen euro geld te investeren in een particuliere onderneming. Dietz, eigenaar van een vogelpark in Ruinen, wil zulke steun ook wel.

Volgens de gemeente Emmen, die een notaris in Zwolle consulteerde, is geen sprake van staatssteun. Bart Hessel van de Universiteit Utrecht twijfelt. Het mag alleen als de verplaatsing gedwongen is en dat lijkt hem niet het geval. Een kwestie van interpretatie. Het park is in de huidige opzet, op de huidige locatie, failliet. Op de Es is een toekomst. Aan de andere kant: waarom zou voor een gesaneerd park aan de Hoofdstraat, in kleinere vorm, geen toekomst bestaan? In die zin is verplaatsing niet noodzakelijk, maar vooral gewenst.

Enfin. Het interessante van de uitzending zat in de analyse: hoe een gemeentebestuur aan een avontuur begint zonder te overzien wat de gevolgen zijn en vervolgens niet meer op de schreden te kunnen terugkeren omdat het avontuur al is begonnen. Te grote stappen voor een krimpende gemeente. Zelfs Aleid Rensen, directeur in de tijd dat het dierenpark nog toonaangevend was en winst maakte, denkt niet  dat de verplaatsing nog wordt afgeblazen.

En de eerlijkheid gebied: Woest & Ledig gelooft daar ook niet meer in. Het schip maakt water en de twee doofstomme kapiteins – Bouke Arends en Frankwin van Beers – houden vol goede moed vast aan hun koers om de Noord. “We naderen nu de Wereld van de IJzige Kou. Daar, achter die ijsberg! Volle kracht vooruit! Gooi er nog wat knopen tegenaan Willem Barendtsz!”

Afgelopen week tekende zich binnen provinciale staten een meerderheid af voor nog eens een investering van 12 miljoen euro in het park, deels als subsidie, deels lening onder versoepelde voorwaarden. Daarmee heeft burgemeester Bijl en zijn wethouders de laatste hindernis genomen, zodat dit voorjaar de definitieve handtekeningen kunnen worden gezet. Dat er nog geld ontbreekt, zoals uit Den Haag, baart de provincie Drenthe geen zorgen.

Hoe het nu verder gaat? Een voorspelling.

In 2015 gaat het park op de Es volgens planning open voor publiek. Er komen geen 1,3 miljoen bezoekers, want de opening was later dan gedacht, het park is ook nog niet helemaal klaar. Het jaar daarop, na een ideale zomer, komen er 1 miljoen – zoals begroot, zegt de directie. In 2018 blijken er financiële problemen bij het theater, de vaste kosten van het gebouw blijken erg hoog. In 2019 valt het bezoek aan het Belevingspark enigszins tegen. Vooral vanwege het weer, zegt de directie. Enzoverder enzovoorts.

En ieder jaar, zo vertelden de makers van Argos, betaalt de gemeente Emmen 3,2 miljoen euro voor investeringen in een particuliere onderneming. Investeringen die nodig zijn omdat het bedrijf aan de Hoofdstraat jarenlang slecht werd geleid en omdat andere particuliere investeerders geen moneyspinner zien in een Belevingspark aan de rand van Noord-Nederland. Ieder jaar 3,2 miljoen. Veertig jaar lang…

Zaterdag plofte ook het aanslagbiljet gemeentelijke belastingen op de mat. Totaalbedrag: 1.236,29 euro. Wordt automatisch afgeschreven.  

Waar blijft het Atalanta-informatiecentrum? (2)

Het is de duvel die d’r mee speelt. Twee dagen na dit bericht belegde wethouder Ton Sleeking (foto) woensdag een persconferentie over een communicatieplan. Dat moet de verbouwing van het centrum in Emmen in goede banen leiden. Dagblad van het Noorden tekende op hoe Sleeking vanuit de bouwput gaat proberen bezoekers van het centrum vast te houden en ondernemers tevreden te stemmen.

Als eerste stap kondigde hij de komst van een inspiratiecentrum aan, een gemeentelijk onderkomen om ondernemers en bezoekers op de hoogte te houden van alle ontwikkelingen. Wat er precies in het centrum te doen zal zijn, is onduidelijk. Maar: ondernemers kunnen er een webshop inrichten, weet het dagblad. Verder komt in een bouwkeet van de aannemer een spreekuur voor ondernemers en centrumbezoekers.

Het is geen city-marketing, het is een stap, zullen we maar zeggen. Sleeking gelooft er in, daar wordt hij voor betaald: “We gaan het samen doen. We kunnen somberen maar we kunnen ook feestjes houden. We gaan dingen organiseren om de bevolking deze kant op te krijgen en te houden."

Inderdaad, u leest het goed: dingen.

Tot slot citeren we Gert Meijer, verslaggever van dienst tijdens de persconferentie die gepaard ging met een lolligheid die je vaker tegenkomt in kringen waar zelfspot het enige middel lijkt om de boel dragelijk te houden:

“Het was met afstand een van de mooiste openingszinnen op een persconferentie op het gemeentehuis van Emmen, gistermorgen. ‘Toen ik hier begon als wethouder was mijn eerste gedachte: ik wou dat ik hier de helft plat kon gooien.’ Was getekend: Ton Sleeking, PvdA-wethouder van ruimtelijke ontwikkeling. Wie over de Hondsrugweg rijdt ziet dat zijn ambitie met terugwerkende kracht gestalte krijgt.”

Waar blijft het Atalanta-informatiecentrum?

Onder de oorlogskop ‘Denkfouten bij theater’ een intrigerend stuk in Dagblad van het Noorden afgelopen maandag. Met in de hoofdrollen Bezorgde Burgers Emmen, een trio dat bedenkingen heeft bij het Atalanta-project, en Ashok Balotra, de stedenbouwkundige die ‘de grote lijnen’ voor datzelfde project heeft bedacht.

De bezorgde burgers zijn dit keer bezorgd over de precieze plek die het toekomstige theater krijgt én over een nieuw plein bij winkelcentrum De Weiert. Door de ligging van het theater zou dat plein wel eens te groot kunnen worden, vrezen ze. Met twee gevaren in het verschiet. Het wordt óf een desolate vlakte, óf hemel en aarde moeten bewogen er wat van te maken met als gevolg dat de Markt van Emmen straks wordt leeggezogen.

Een echte verlies-verlies-situatie.

Volgens Balotra zal het zo’n vaart niet lopen. Dat nieuwe plein wordt niet te groot. “Ik schat dat de ingang [van het nieuwe theater] op zo’n zestig, zeventig meter van de nieuwe Albert Heijn komt”, zegt hij. “Dus waar heb je het dan over? Met wat horeca erbij kan dat echt wel een gezellig plein worden.” Schuiven met het nieuwe theater is onnodig, aldus Balotra. Dit in tegenstelling tot de sloop van de Traverse en de aanleg van een verkeerstunnel.

Dan doet de stedenbouwkundige een uitspraak, ter verklaring van de verwarring bij Bezorgde Burgers Emmen: “Kennelijk schort er iets aan de communicatie tussen gemeente en burgers.”

Merkwaardig: omdat de gemeenteraad het college ruim een jaar geleden per motie heeft opgedragen ‘op de kortst mogelijke termijn weer een actief communicatietraject op te zetten’ zodat het Atalanta-project in goede banen wordt geleid. Allemaal klein bier natuurlijk, en met een website kom je een eind tegenwoordig als je bijna een half miljard euro aan publiek geld wilt investeren in de verbouwing van het Emmer centrum.

De tijd lijkt zo zoetjesaan rijp voor een informatiecentrum. Een plek waar bezorgde burgers antwoord kunnen krijgen op prangende vragen als:

• Hoe de nieuwe dierentuin er met al die verschillende wereld uit komt te zien.
• Waar de bijbehorende animatiefilm blijft.
• Waarom de NOM geen geld stopt in de verplaatsing van de dierentuin.
• Waarom gedeputeerde staten van Drenthe de eis hebben laten vallen dat het park straks versneld zijn lening moet aflossen.
• Waarom de parkdirectie geen tijd steekt in overleg met de middenstand.
• Hoe het kan dat het park afgelopen jaar nog geen 700.000 bezoekers wist trekken, ondanks leningen, tv-spotjes en leeuwen.
• Hoe het verder moet met de parkgrond aan de Hoofdstraat nu het rijk daar miljoenen euro’s minder in investeert.
• Wat de gevolgen zijn voor het Atalanta-project nu de belastingdienst niet verhuist naar de plek van het voormalige politiebureau.
• Wat een mens in al die electronicawinkels moet zoeken.
• Hoe wethouder Bouke Arends denkt Emmen te kunnen laten groeien terwijl zelfs lokale woningcorporaties daar geen geloof meer in hebben.
• Wat er straks gaat gebeuren met de grond van de huidige Muzeval.
• Hoe het nieuwe theater er uit komt te zien en waar het precies komt te staan.
• Welke programmering dat theater gaat voeren en welk bedrag daar per seizoen beschikbaar voor komt.

Het hoeft geen groot informatiecentrum te zijn, we staan niet op de Grote Markt in Groningen waar de bevolking wordt voorbereid op de komst van het Forum. Maar een bouwkeet zou aardig zijn. Tweedehands is geen bezwaar nu het infocentrum bij de Delftlanden de deuren kan sluiten. Ashok Balotra weet vast wel een mooi plekje. En wethouder Sleeking wil ‘m ongetwijfeld openen.

Gesprek opgevangen op het provinciehuis

"Nog even over de toekomst van Dierenpark Emmen. Het gaat niet helemaal zoals gepland. Dus dachten wij: als nu eens de voorwaarden worden veranderd omtrent de 12 miljoen euro die jullie als provincie  investeren."

- Geen denken aan.

"Wacht even, niet te snel. Wij zijn natuurlijk blij met al het geld dat de provincie Drenthe in de verbouwing van ons centrum wil steken, in ons Atalanta-project, laat dat duidelijk zijn. Wat was het? 90 miljoen? Het is alleen, eh, het heeft geen zin om geld te investeren als de verhuizing wordt gedwarsboomd. Want om die verhuizing was de verbouwing juist begonnen. Zonder verhuizing hoefden we niet te verbouwen. En nu komen jullie ineens met voorwaarden. Dat was toch niet afgesproken?"

- Wij moeten zuinig met het provinciaal geld omspringen. De tijden zijn veranderd. Ook in Assen. Het geld groeit niet meer aan de bomen, en ook niet op onze rug – helemaal sinds in de Verenigde Staten in 2007 de hypotheekmarkt is ingestort en Wouter Bos onze gedupeerde banken dacht te redden. Alles hangt met alles samen tegenwoordig. Wij kunnen in Drenthe niet doen alsof we een achtergebleven gebied zijn, alsof álles aan ons voorbijgaat. Was dat nog maar zo.

"Zoiets mag toch geen reden zijn om te twijfelen aan het vermogen van ons Dierenpark zelf 30 miljoen euro in de verhuizing te stoppen! Dat mag toch geen reden zijn slechts zes miljoen subsidie te verlenen! En de overige zes miljoen als lening verstrekken mét de garantie dat die snel wordt terugbetaald! Zoiets kun je van ons Dierenpark niet vragen."

- Waarom niet? Het Dierenpark is toch een onderneming? Waarom zou het Dierenpark, nadat de gemeenschap een verhuizing én uitbreiding heeft betaald, geen geld teruggeven aan een overheid die  heeft geïnvesteerd om datzelfde park van de ondergang te redden?

"Omdat het Dierenpark domweg geen geld hééft. Het park is een soort van technisch failliet. Door mismanagement, ja. Dat weten we nu wel. Het gaat er om dat de Rabobank, bouwbedrijf VolkersWessels en energiebedrijf Rendo is beloofd dat zij, als er ooit iets wordt verdiend, als eerste hun geld terugzien. Dankzij díe belofte zijn zij bereid 30 miljoen te investeren. En dan zijn er nog andere garanties die ‘de markt’ wil zien. Zoals van ons, de gemeente Emmen, mocht het toch misgaan – wat natuurlijk nooit gebeurt, dat weet iedereen die in de toekomst kan kijken."

- Dus als ik het goed begrijp steekt ‘de markt’ alleen 30 miljoen in de verhuizing als de overheid zorgt dat het benodigde geld op tafel ligt. Doet de overheid dat niet, dan haakt ‘de markt’ af. Wat een geloof in de mogelijkheden. Wie is hier nu eigenlijk ondernemer?

"Wij! Een energieke gemeente van aanpakken en doen! Als bewijs breken we binnenkort de Traverse af. Wisten jullie dat Brussel daar tien jaar geleden nog 15 miljoen voor op tafel heeft gelegd, om het Dierenpark beter bereikbaar te maken? Emmen maakt meer mogelijk. Emmen durft!"

- Dat is inmiddels wel duidelijk. We zullen er nog eens diep over nadenken.

"Geweldig, daar was het om te doen. En als u toch aan ons denkt: we komen ook nog geld tekort om de grond te betalen die het Dierenpark straks aan de Hoofdstraat achterlaat. Nu de minister haar belofte niet kan nakomen, gaat het om ongeveer 17 miljoen, of 8,5 miljoen. Nou ja, zie maar."

Ook Bouke Arends is uitgekeken op Europa

Bouke Arends, wethouder financien en tevens verantwoordelijk voor het met geld uit Brussel gefinancieerde Atalanta-project in de gemeente Emmen, is weer aardig op dreef. Daar komt de ware Europeaan uit de mouw, zeg maar.

En wat meldt RTV Drenthe zonet op de website:

Duitse vlinders overwinteren in Dierenpark Emmen

EMMEN - In de tropische vlindertuin van Dierenpark Emmen zijn verschillende grote, exotische vlinders uit Duitsland losgelaten. De beestjes komen naar Emmen, omdat de vlindertuinen in Duitsland in de winter gesloten zijn.

Het kan altijd erger.

Openingsconcert poppodium Apollo met Tim Knol

Emmen krijgt een poppodium: Apollo. Te beginnen op wisselende locaties, maar met als doel uiteindelijk neer te strijken in het nog te bouwen theater op de es. Het eerste seizoen staan tien concerten op het programma, waarvan er zeven zich afspelen in theater De Muzeval.

Belangrijkste initiatiefnemers van Apollo zijn Made in Drenthe, theater De Muzeval en stichting Rupspop. Streven is om het nieuwe podium binnen vier jaar te laten uitgegroeien tot een kernpodia binnen het Nederlandse popcircuit.

Het openingsconcert wordt 19 november gegeven door Tim Knol. Op 1 december treedt Roosbeef op en op 12 januari Waylon. Alle optredens gaan gepaard met een regionaal voorprogramma. Zie ook www.poppodiumapollo.nl

En weer is het dierendag

 

Gesprek opgevangen bij de raadszaal

“Wat kunnen wij doen om u zover te krijgen in te stemmen met ons voorstel: 17 miljoen euro uit de gemeentekas om de verhuizing van een particuliere tuin mogelijk te maken?”

- Ik moet hoognodig naar de wc.

"Toe, een momentje. Zeg me wat wij moeten doen."

- Daar komen jullie nu mee? Wat mij betreft hebben jullie al veel te veel gedaan. Als het nu bij 17 miljoen bleef. Ik heb de afgelopen maanden zoveel verschillende bedragen over tafel zien schuiven dat twee dingen zijn blijven hangen: die tuin is een bodemloze put en de vrije markt is failliet. Met geld van de burger een bedrijf redden dat zichzelf in problemen heeft gebracht. Zonder overtuigende argumenten. Hoe kom je er op?

"De kiezer heeft ons gevraagd vraagstukken op te lossen. Nu zijn dat altijd vraagstukken die wij niet kunnen oplossen, omdat ze landelijk spelen. Asielzoekers, de hoogte van de bijstand, de voorraad strooizout. Dit is het enige vraagstuk wat wij hier hebben. We moeten iets. En het leeft onder de bevolking. Kijk naar de reacties. Hoezo kloof tussen politiek en burger? We hebben nog één stem nodig voor een meerderheid. Als u nu eens…"

- Geen denken aan.

"U wilt toch ook vooruitgang? U wilt toch wel iets bereiken? Een verandering, een verbetering. Na de verhuizing van de tuin wordt alles beter. En groter. We krijgen straks in het centrum ruimte om, eh, de appartementenmarkt een nieuwe impuls te geven. We krijgen weer een eredivisie-attractie. We creëren dynamiek. Wie wil dat nu niet, dynamiek? Dat er iets gebeurt, zeg maar. Geeft niet wat, als er maar iets gebeurt. Vooruit met de geit."

- Vooruit met de schuldenlast, zult u bedoelen.

"Ho ho, niet zo cynisch. Geld is geen probleem. Het geld ligt gewoon te wachten. Het is de kunst het de juiste richting op te laten rollen. Onze kant bijvoorbeeld. Waarom zou het altijd naar de andere kant moeten? Een tunnel in, een brug over, met de kabelbaan mee. Zijn wij het geld niet waard? Wij zijn ook mensen. Wij hebben ook moeders. Toe, noem uw prijs."

- U hebt wel lef, hé?

"Dank u. Dat is nu precies waarom wij zover zijn gekomen. Wij durven. Wij willen. Wij nemen risico’s. Wij willen iets. Maak niet uit wat. Een brutaal mens heeft de hele wereld, nietwaar? Wij zeggen altijd: van stilzitten wordt niemand beter, wel vetter. Kijk maar eens om je heen. Ondernemen is goed. Vooral als het met belastinggeld gebeurt."

- Ik vrees dat het me ineens dun door de broek loopt.

Emmen verdient beter dan een molensteen

De boodschap was vorige week woensdag duidelijk. Het jaarlijkse verlies van Dierenpark Emmen – dit keer 3,3 miljoen euro – bewijst volgens de parkdirectie, burgemeester Cees Bijl en zijn wethouders dat het anders moet in Emmen. De voormalige topattractie is definitief ingehaald door de concurrentie. De mensen komen er niet meer voor over de IJsselbrug. Ondanks de leeuwen.

 
De sombere vaststelling komt aan de vooravond van een cruciaal besluit over de verplaatsing van de zoo. Het bedrijf wil een nieuwe toekomst, op de es. Met meer ruimte, een betere inrichting en groot spektakel moeten uit heel Nederland jaarlijks minimaal 1,3 miljoen bezoekers naar Emmen gelokt. Als die € 29,50 per persoon willen betalen, raakt het park mogelijk uit de rode cijfers.

De door het college en parkdirectie beoogde vlucht naar voren gaat om meerdere redenen te ver. Op de eerste plaats vanwege de onnavolgbare en scheve financiering. De verhuizing wordt op 205 miljoen euro geraamd, voor het grootste deel door de overheid bijeen te brengen. Het dierenpark, van een faillissement gered met een gemeentelening van 22 miljoen, heeft alleen schulden.

Het afgelopen jaar werd toegezegd een eigen bijdrage uit de markt te halen. Tot op heden is die afspraak niet nagekomen. Er zou een bank willen bijspringen, tegen welke voorwaarden is onduidelijk. De desinteresse bij externe financiers heeft niet alleen te makenmet het huidige economische klimaat en de afwezigheid van onderpanden. Het wijst vooral op een gebrek aan vertrouwen in het rendement van het nieuwe concept.

De belofte is een belevenspark, iets onvergelijkbaars. Het enige wat daarvan concreet is, is een maquette met ’verschillende werelden’ en een ongekend grote opzet. Te groot voor een tijd waarin toeristen voor safari naar Afrika vliegen en thuisblijvers een breedbeeldtelevisie kopen met ontelbaar veel kanalen in HD. Dan te bedenken dat het aantal kinderen, de basis voor massa-toerisme, de komende decennia verder afneemt.

Drenthe kan inderdaad een stevige, extra attractie gebruiken. Dierenpark, gemeente Emmen en Waterleidingmaatschappij Drenthe hebben die kans een paar jaar geleden verprutst door de Waterfabriek op de es uit handen te laten vallen. Het is beter meerdere, betaalbare ballen in de lucht te houden dan met een gammele geldpomp een reuzenballon op te blazen. De toekomst van Noord- Nederland is kleinschalig.

Onder de lokale bevolking is er nauwelijks draagvlak voor een dierenpark op de es. Dat blijkt uit het gemak waarmee de grootste oppositiepartij, Wakker Emmen, stemmen heeft verzameld voor een referendum. En het blijkt ook uit de bedenkingen van de middenstand. Niemand kan hard maken dat een uitputtende dagattractie – inclusief theater – iets anders oplevert dan weer een plein vol leegstand. Teken aan de wand: lokale bedrijven zijn bij de aanbesteding al afgevallen.

Boven dat alles betekent verhuizing een planologische ramp voor Emmen, groter dan de mislukte woonwijk Delftlanden en duurder dan het verlaten kassengebied Rundedal. Na het vertrek van de dierentuin blijft in het hart een angstaanjagend gat over dat gevuld moet worden met een zogeheten mensenpark. Wat daar ook mee bedoeld wordt, duidelijk is dat het oude Emmen verweesd achterblijft en er een gratis toegankelijk natuurgebied – de es – voor wordt opgeofferd.

Wie wil ondernemen, moet risico’s aangaan. In dit geval komt het risico neer op het bewust ombinden van een molensteen. Een die niet alleen door het park, maar ook de lokale bevolking gedragen zal worden. Dierenpark Emmen moet het op de huidige plek met het huidige bezoekersaantal zien te redden. Niet groter en beter, maar slanker en slimmer. Als er in de toekomst dan toch iemand over de IJsselbrug komt, is dat ten minste echte winst.Waar jemee kunt aflossen, sparen en innoveren.