Wat zal de Vlaamse schrijver Peter Terrin vertellen als hem op een verjaardagsfeest wordt gevraagd waar zijn nieuwe roman, Post Mortem, over gaat? Zal hij verwijzen naar het motto voorin, ontleend aan W.F. Hermans’ Herinneringen van een engelbewaarder: ‘We zijn niet wie we zijn, we zijn wat de wereld van ons weet…’? Waarna het gesprek een diepte inschiet die doorgaans alleen op de Internationale School voor Wijsbegeerte in Leusden wordt bereikt.
Of zal Terrin kiezen voor de globale samenvatting: een roman over een matig succesvol schrijver met een idee voor een roman over een zeer succesvol schrijver die de bijbehorende aandacht ontvlucht? Dat die ploeterende schrijver juist op dat moment overvallen wordt door een herseninfarct bij zijn dochter en, godbetert, een literaire prijs. Dat het tweede deel van Post Mortem over de dochter in het ziekenhuis gaat en het derde deel over de biograaf van de ploeterende schrijver met zijn prijs.
Waarna het gesprek op voornoemd verjaardagsfeest stilvalt. En Terrin, denkend aan zijn overvolle roman voorstelt nog iets te drinken. Iets met veel alcohol, bij voorkeur. Om zijn gesprekspartner weer in beweging te krijgen. Zodat de sfeer losser kan worden, en ruimte ontstaat voor een grap als ‘ik heb al een boek’. Of een relativering in de trend van of ‘Tom Lanoye, die schrijver van Heldere hemel, is dat nu werkelijk het beste wat de Vlaamse literatuur te bieden heeft?’
Post Mortem is de vijfde roman van Terrin. Met zijn vorige, De bewaker, brak hij door in Nederlandse media. Schrijver dezes was eerder gecharmeerd van Blanco uit 2003. Zijn nieuwste is een pretentieus boek – wat heel goed is, zonder pretenties geen verbeelding en vooruitgang. Het is ook een ingenieus en rijk boek, met Droste-effecten en verwijzingen naar romans als Het parfum, The catcher in the rye, Les liaisons dangereuses, De bewaker.
Waar het is vooral een boek waarin de drie losse delen geen geheel willen of mogen worden. En Terrin wéét dat. Op bladzijde 260 schrijft hij: “Het was een veelgehoorde loftuiting, dat je het boek na het laatste woord meteen weer van vooraf begint te lezen; je hebt geen keuze, je vindt geen rust, je hebt het gevoel dat iets aan je aandacht is ontsnapt, dat je iets verkeerd gelezen hebt in een roman die nochtans kristalhelder is. Dat de waarheid voor het grijpen ligt.”
Let wel: voor het grijpen. Bijna dus. Oftewel: net niet
Boek Post Mortem Auteur Peter Terrin Uitgever De Arbeiderspers Prijs 19.95 (286 blz.)
